پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

آیت ‌الله‌ العظمی حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

 

آیت ‌الله‌ العظمی حاج شیخ محمدمهدی کلباسی، فرزند ارشد مرجع بزرگ شیعه آیت الله ‌العظمی علامه محمد ابراهیم کلباسی اشتری می باشند.

شرح حال

آیت ‌الله‌ حاج شیخ محمدمهدی کلباسی فرزند ارشد علامه حاج محمد ابراهیم کلباسی، متولد۲۹ذی‌حجه سال ۱۲۱۱ ق می‌باشند. علامه در مراقبت و تعلیم و تهذیب ‌آقا محمد مهدی اهتمام ویژه ای داشتند. این امر باعث رشد ایشان در زمینه های علمی، فقهی و اصولی شد.

ایشان در رعایت آداب شرعیه و انجام مستحبات و ترک مکروهات نیز خیلی دقت داشتند. حاج شیخ محمد مهدی تلاش ویژه ای داشتند تا مردم مسئله‌دان شوند.

سفر به قم

در سن ۱۸ سالگی در سفری به قم به همراه والد خود علامه حاجی کلباسی، خدمت صاحب کتاب قوانین الاصول آیت‌ الله‌ العظمی میرزا ابوالقاسم قمی رسیدند. علامه میرزای قمی از مقام علمی و فقهی و قوّه اجتهاد عالم جوان آقا محمدمهدی سوال نمودند. علامه حاجی کلباسی در پاسخ گفتند: «به اعتقاد علامه سید محمدباقر شفتی در مثل خودش نظیر ندارد».

پس محقق قمی از ایشان درخواست یک مقاله تحقیقی کردند.

آیت‌ الله آقا محمدمهدی کلباسی در مقدمه کتاب شرح اشارات الاصول نوشته است:«رسالة الاستصحاب و کتاب مشارق الانوار فی المسائل الاصولیه را خدمت علامه میرزای قمی ارائه کردم و ایشان حواشی بسیار جلیل و جمیل در هامش آن نوشتند. و وصایایی نیز برای من متذکر شدند و ازجمله سفارش کردند: اگر می‌توانی تا سی‌سالگی ازدواج نکن؛ تا تحصیل علم تعطیل نشود. وبه مرتبه اجتهاد قطعی برسی، با اراذل طلاب هم‌نشین مشو که آنان عمر را تضییع می‌کنند؛ و سبب انحراف از صراط مستقیم می‌شوند. فقه و اصول را تا ۲۵ سالگی در حد تحقیق و اجتهاد تکمیل کن و بعد در حد ضرورت و احتیاج به علوم معقول و دیگر فنون لازم بپرداز».

آیت ‌الله‌ العظمی حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

آیت ‌الله‌ العظمی حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

اجتهاد آیت ‌الله شیخ محمدمهدی کلباسی

آیت‌ الله محمد مهدی کلباسی در سن پنجاه‌سالگی پدر خود را از دست دادند.

در تمام دوران زندگی مرجع بزرگ شیعه علامه حاجی کلباسی، علاوه بر تدریس و تحقیق، در درس پدر خود شرکت می‌کردند. و نه ‌تنها جزء هیات علمی، تحقیقاتی والد خود بودند؛ بلکه از اصحاب جلسه استفتاء پدر خود به شمار می‌رفتند و تقریرات دروس والد خود را می‌نوشتند.

پس از رحلت علامه حاجی کلباسی عده‌ای از مقلدین پدرش از ایشان رساله علمیه خواستند ؛

این درخواست منجر به نوشتن یک رساله علمیه به زبان فارسی ویک رساله علمیه به زبان عربی شد.

آیت الله کلباسی طی ۷۱ سال حیات خود بعد از پدربزرگوارشان یکی از مراجع تقلید شیعه در اصفهان به شمار می‌رفتند. ایشان در مسجد حکیم اصفهان حوزه درسی بسیار مهمی داشتند و عده‌ای از بزرگان و علما در خدمتشان شاگردی نمودند. تعدادی از شاگردانشان از ایشان اجازه اجتهاد یا نقل روایت دریافت داشته‌اند، از جمله: شیخ محمدحسین کاشانی.

آثار آیت‌ الله شیخ محمدمهدی کلباسی

تألیفات ایشان عبارت است از:

۱-شفاء الاسقام فی شرح تهذیب المنطق و الکلام

۲-حاشیه بر شرح تصریف

۳- مفتاح النحو

۴-الاجتهاد و التقلید

۵-مشارق‌الأنوار در علم اصول فقه

۶-  عیون الاصول الی علم الاصول در علم اصول فقه

۷- مصابیح الوصول الی علم الاصول دوره کامل اصول فقه در ۶مجلد

۸-رسالة اقتضاء امرٍ بشیء و النهی عن الضد در اصول فقه

۹- رسالة الاستصحاب

۱۰- رسالة فی احکام القرعه

۱۱- معراج الشریعة فی شرح منهاج الهدایة در ۶ مجلد.

این کتاب در فقه و شرح استدلالی کتاب منهاج الهدایه علامه کلباسی می‌باشد.

۱۲-شرح بر لمعه شهید اول، این کتاب ناتمام بوده و در ۴ مجلد تألیف شده است.

۱۳-منهج السداد فی شرح الارشاد در فقه

۱۴-  الاراضی المفتوحة عنوة در فقه

۱۵-هدایة الطالبین، رساله عملیه به زبان فارسی

۱۶-نورالعیون، رساله عملیه برای مقلدین عرب زبان

فعالیت های اجتماعی

فتنه بابیه در زمان حیات آیة‌الله حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

مردم که سال‌ها منتظر ظهور امام غایب علیه السلام بودند، با شنیدن ادعای ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه از طرف داعیان سیدعلی محمد باب، به او ایمان آورده، سراسیمه منتظر رؤیت او بودند. در این آشوب عده‌ای به او معتقد شدند و تعدادی مردّد بودند ایمان بیاورند. حاکم شیراز نظام الدوله حسین‌خان قاجار شش ماه باب را زندانی کرده بود.حاکم اصفهان معتمدالدوله منوچهر خان گرجی برای اینکه باب را از نزدیک ببیند و حقیقت امر را دریابد، چند نفر را فرستاد تا او را از زندان شیراز به اصفهان آوردند.

آیت ‌الله‌ العظمی حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

آیت ‌الله‌ العظمی حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

جلسه مذاکره با باب

حاکم اصفهان باب را با احترام و تکریم در جلسه‌ای وارد کرد که برخی از علما حضور داشتند و آماده مناظره با «باب» شدند. در آن جلسه آیت ‌الله ‌حاج‌ شیخ محمدمهدی کلباسی و میرزا سید محمد امام‌جمعه اصفهان و بعضی علماء دیگر حضور داشتند.

آیت ‌الله کلباسی از او پیرامون چگونگی دستیابی وی به احکام الهی، با توجه به غیبت حضرت ولی‌عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف پرسیدند:«تو مجتهد هستی یا مقلد؟!». باب گفت:«من هرگز از کسی تقلید نکرده‌ام و عمل به ظن را حرام می‌دانم». آقامحمدمهدی کلباسی فرمودند:«مگر نمی‌دانی در زمان غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه راه علم نسبت به احکام برا ما مسدود است؛ ما راهی نداریم جز این‌که از مجتهدی که دارای شرایط فتوا باشد تقلید کنیم، تا زمانی که قائم منتظر عجل الله تعالی فرجه الشریف ظهور فرمایند و مفاسد دینی را اصلاح کنند. پس شما چطور تقلید از مجتهد را ترک کردی و عمل به ظن را حرام می‌دانی، وقتی حجتی در مقابل استدلال من نداری و احکام شرع را نمی‌دانی؟! پس علم دین را از کجا آموخته‌ای؟ از کجا یقین به احکام برایت حاصل شده است؟!»

باب از پاسخ درمانده شد، و به مغالطه و تخریب شخصیت ایشان در آمده، گفت:«تو متعلم نقل و کودک ابوجاد هستی و من دارای مقام فؤادم، تو حق نداری ازآنچه نمی‌دانی با من حرف بزنی!»

آیت ‌الله آقا محمدمهدی با این پاسخ توهین‌آمیز ساکت شدند. ولی حکیم میرزا حسن نوری- فرزند مولاعلی نوری که در حکمت الهی و فلسفه اسلامی اعلم علمای عصر خویش به شمار می‌رفت‌- با او پیرامون مقام فؤاد مورد ادعای باب وارد بحث شد که باب نتوانست پاسخی بگوید.

سلامت نفس  آیت ‌الله‌ شیخ محمدمهدی کلباسی

هم‌زمانی مرجعیت آیت الله شیخ محمد مهدی کلباسی با مرجعیت برادرشان آیت‌ الله حاج ‌آقا محمدکلباسی و آیت ‌الله حاج شیخ محمدجعفر کلباسی؛ و برخی شاگردان پدرشان چون: آیةت الله محمدجعفر آباده‌ای و آیت ‌الله حاج سید اسدالله شفتی و بعضی دیگر از بزرگان علماء، و مراتب اخلاص و صمیمیت و اخلاق حمیده ایشان نسبت به آنان حاکی از سلامت نفس و مقام تزکیه وی می‌باشد.

حکیم و شاعر معروف قاآنی قصیده‌ای در مدح آیت‌ الله‌ العظمی حاج‌آقا محمدمهدی سروده است:

قسمتی از قصیده قاآنی درباره آیت الله شیخ محمدمهدی کلباسی

ای زلف یار من از بس معنبری یک توده نافه‌ای یک طبله عنبری

گرچه در آتشی پیوسته سرخوشی مانا سیاوشی یا پور آزری

مرغ مطّوقی مشک مخلّقی شام معلقی دود مدوری

جان معظمی روح مکرِّمی رزق مجسّمی مکر مصوّری

طوفان اشک من عالم خراب‌ کرد تو سالمی مگر نوح پیمبری

با اینکه ازگناه داری رخی سیاه در باغ جنتی برگردکوثری

مهدی هادی آنک نوکرده عدل او آیین احمدی قانون حیدری

هر جا که قهر او فردوس دوزخی هرجا که مهر او غسلین ‌کوثری

قاآنیا خموش بسرا سخن به‌هوش هم اینت ساحری هم اینت شاعری

اسرار خاصگان در محضر عوام زین به‌ کسی نگفت در منطق دری

رحلت آیت ‌الله‌ حاج شیخ محمدمهدی کلباسی

آیت ‌الله‌ حاج شیخ محمد مهدی کلباسی، در چهارم جمادی‌الثانی ۱۲۷۸ق به لقاءالله شتافتند.

پس از تشییع باشکوه در مقبره والد خود-جنب مسجد حکیم-در جوار پدر  دفن گردیدند. مرقد ایشان متصل به مضجع علامه حاجی کلباسی داخل ضریح قرار دارد. از ایشان غیر از پرورش شاگردان بسیار و کمک به ادامه احیای حوزه علمیه اصفهان و تألیفات کثیره، چهار فرزند عالم روحانی باقی ماند.

تیتر

متن

روز شمار هفته دفاع مقدس
روز شمار هفته دفاع مقدس

    ۳۱ شهریور : روز اقتدار و صلابت نیروهای مسلح در این روز، جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، با حمله هوایی عراق به چند فرودگاه ایران، از جمله فرودگاه مهرآباد شروع شد. حمله هوایی ۶ میگ ارتش عراق به محل تجمع مردم اسلام آباد غرب که به شهادت ۵۰ تن از هموطنان بی­‌گناه انجامید نیز از […]

۳۱ شهریور ۱۴۰۰
91
بیشتر بدانید
حکم پرداخت صدقات و کفارات به فاسق
حکم پرداخت صدقات و کفارات به فاسق

امام صادق علیه السلام میفرمایند:  «کسی که برادرش را بر کار بد مشاهده کند در حالی که قدرت دارد او را از آن کار زشت باز ندارد به او خیانت کرده است». {الحکم الزاهره، ج۲، ص۲۹۷} سوال: پرداخت صدقات، کفارات و فطریه به فقیری که اهل نماز نیست و فاسق است چگونه است؟ ایت الله […]

۳۱ شهریور ۱۴۰۰
105
بیشتر بدانید
شیخ عبداللهی الناصر
شیخ عبداللهی الناصر

رهبر شیعیان کنیا از تشیع خود می گوید: او پیرمردی متین بود و کلماتی دلنشین بر لب داشت، از صدق سخن می گفت و کلماتش بر دل می نشست. او به شوق دیدن ما از کنیا به تانزانیا آمده بود، با این که می دانست ما به تانزانیا خواهیم رفت. او می گفت که چگونه با […]

۳۰ شهریور ۱۴۰۰
1517
بیشتر بدانید