پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

هویت جغرافیایی وتاریخی رودفرات

0
(0)
۴ مهر ۱۴۰۰
2313

 

بازشناسی هویت جغرافیایی و تاریخی رود فرات (با تاکید بر واقعه عاشورا)

 

نویسنده: شهربانو دلبری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

چکیده

میان­رودان (بین­ النهرین)، در تاریخ‌ جایگاه مهمی دارد. رود فرات به دلایل متعددی چون فاجعه‌ عاشورا، در باورهای مردمی از جایگاه رفیع و تقدس بیش­تری برخوردار است‌.

آشنایی با پیشینه‌ تاریخی و حضور و جنس قبایل و اقوام و نواحی اطراف رود‌، نزدیکی و دوری فرات با محل قیام عاشورا‌، آگاهی از تمدن حواشی فرات و شناخت بهتر از جغرافیای حاشیه فرات مخصوصاً ترعه‌ها و کانال‌های آب‌رسانی در ناحیه‌ نینوا، از نکات اصلی این مقاله است.

ساکنان نواحی فرات در قرن اول هجری قمری بسیار نامتجانس و فاقد یک‌پارچگی بودند و در نهایت درک درستی از وقایعی چون قیام عاشورای سال ۶۱ هجری نداشتند‌. ترعه‌های فرات، در هنگام قیام عاشورا آب بسیاری داشتند و مسیر حرکت اسرای کربلا به سمت شام در حاشیه‌ فرات به یقین‌، بیش­تر نزدیک است‌.

از بررسی و کاوش درباره جغرافیای تاریخی رود فرات و با تأکید بر واقعه عاشورا‌ی سال ۶۱ هجری‌، نکاتی چند مستفاد می‌گردد‌:

  1. فرات از گذشته از جمله رودهای مهم بوده که سه کشور ترکیه، سوریه و عراق را مشروب می‌کند‌. تأثیرات فرات بر تجارت و کشاورزی و تصمیم‌گیری‌های سیاسی ـ تاریخی این منطقه از دیرباز مشهود است.
  2. پرآبی و کشتی­رانی بر روی فرات و آبادی‌های بسیار، از جمله ممیزات این رود بر دجله بوده است‌.
  3. نواحی حاشیه فرات همواره مورد تقاضای دو امپراتوری ایران و روم بود و امرای محلی در دوره‌های پیش و بعد از اسلام نیز به این امر واقف بودند‌.
  4. تقدس فرات در هر دو دوره‌ پیش و پس از اسلام نزد ساکنان دیده می‌شود‌.
  5. در زمان وقوع حادثه عاشورا، نهرهای بسیاری از فرات اصلی منشعب می‌شده و حادثه در نزدیکی این کانال‌های آب­رسانی بوده است‌.
  6. سست­ رأیی و عدم ثبات سیاسی و استواری اعتقادی، به شدت در میان ساکنان نواحی فرات مشهود بوده است‌. این مسأله در حوادث حاشیه‌ فرات از جمله عاشورا به چشم می‌خورد‌.
  7. راه اصلی کاروان­رو در گذشته در مسیر فرات به سوی دمشق بوده و گمان آن که اسرای کربلا از مسیر فرات به دمشق برده شدند بسیار است‌.

برای مطالعه بیشتررجوع شود به فصلنامه علمی پژوهشی شیعه شناسی، دوره ۱۵، شماره ۵۹، پاییز ۱۳۹۶.

دانلود فایل PDF مقاله: بازشناسی هویت جغرافیایی و تاریخی رود فرات

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

مدیر انقلابی از منظر رهبری
مدیر انقلابی از منظر رهبری

  شناسایی مولفه های مدیران انقلابی در سازمان از دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) نویسندگان: میلاد فخرایی، دانش آموخته مقطع دکترای مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج کیومرث احمدی، استاد مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور تهران فرزاد زندی، استادیار روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قروه چکیده: ارزش ها، موضوع مهمی در مدیریت و زیربنای […]

۲۱ مهر ۱۴۰۰
1020
بیشتر بدانید
پیامبر (ص) و اسباب نزول قرآن
پیامبر (ص) و اسباب نزول قرآن

  نقش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلّم در اسباب نزول آیات قرآن کریم نویسنده: سید محمود طیب حسینی، دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه چکیده: اسباب نزول از دانش های وابسته به قرآن کریم و از شاخه های علوم قرآنی است که درباره زمینه ها، شرایط و مقتضیات نزول آیات و سوره […]

۱۱ مهر ۱۴۰۰
2084
بیشتر بدانید
تطابق‌‌آیه‌‌کهیعص‌باواقعه‌عاشورا
تطابق‌‌آیه‌‌کهیعص‌باواقعه‌عاشورا

  اعتبار سنجی حدیث دالّ بر تطابق آیه «کهیعص» با واقعه عاشورا نویسندگان: شادی نفیسی، دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران شیوا تجار، کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه تهران چکیده: حدیثی از حضرت ولی عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف در تفسیر آیه مبارکه «کهیعص» از قول خداوند متعال ذکر شده است […]

۱۶ شهریور ۱۴۰۰
2899
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 − یک =