پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

نور علی نور

0
(0)
۶ مهر ۱۴۰۰
630

کتاب نور علی نور نوشته حضرت علامه حسن زاده آملی در موضوع ذکر و مطالب مربوط به آن بوده و به مناسبت به موضوع دعا و مناجات نیز پرداخته شده است. همان گونه که مولف بزرگوار در خطبه رساله تصریح نموده است، نام کامل آن نور علی نور در ذکر و ذاکر و مذکور است.

معرفی کتاب نور علی نور

این رساله مشتمل است بر یک مقدمه و یازده فصل در دعا و ذکر و مناجات.
مقدمه: در بیان کلماتی چند پیرامون منزلت دعا و ترتیب کتاب‌ های دعا برای تدریس که عبارتند از:
اول: مفتاح الفلاح شیخ بهایی
دوم: عده الداعی ابن فهد حلی
سوم: قوت القلوب ابو طالب مکی
چهارم: اقبال سید بن طاوس
پنجم: صحیفه کامله سجادیه
و اشاره به کتاب‌ های معتبر ادعیه.

دانلود رساله نورٌ علی نور علامه حسن زاده آملی

فصل اول

۱. فصل اول: در بیان چهل کلمه برگزیده ذکر و دعا از قرآن کریم ، اشاره به سر این که امام معصوم علیه‌ السلام قرآن کریم را از خداوند سبحان استماع می‌ کند، تفسیر کلماتی که آدم علیه‌السلام از خداوند دریافت کرد، اشاره به این که اسم الحی و القیوم جزو اسم اعظم هستند، اشاره به اسم اعظم، بیان خواص و فوائد قرائت آیه سخره، اشاره به تفسیر مقام محمود از فتوحات مکیه ، تالیف محیی الدین بن عربی، اشاره به ذکر یونسی و تفسیر نون و برخی از ماجرای حضرت یونس علیه السلام، فص یونسی فصوص الحکم ، تالیف محیی الدین عربی، اشاره به این که آیات آخر سوره فرقان دستور العمل است، بیان دیگری در اسم اعظم، اشاره به استغفار فرشتگان برای مؤمنان، بیان سر توحید و مسبحات قرآن، یک دستور العمل از امام علی علیه السلام.

فصل دوم تا پنجم

۲. فصل دوم: در بیان این که ادعیه حایز لطایفی خاص‌ اند که در روایات یافته نمی‌ شود، مرتبه انسان کامل، فضایل ماه‌ های رجب ، شعبان و رمضان .
۳. فصل سوم: در بیان این که خداوند برای هر چیز حد معین کرده است مگر در ذکر و دعا، حقیقت نماز و نمازگزار و ذکر اکبر و اسرار ذکر و رعایت ادب با الله و جزاء از سنخ عمل است، برتری تفکر بر سایر عبادات، تمثل و حضور پنج تن آل عبا در حال احتضار، برتری مداومت بر ذکر، اقسام علمای دین، حقیقت ذکر و مراتب آن، اشاره به منابع شرح حدیث لا یقوم الساعه و علی وجه الارض من یقول: الله الله، توضیح دوام ذکر و نماز ، برتری ذکر لا اله الا الله.
۴. فصل چهارم: در بیان عدد ماثور در بعضی ادعیه و اذکار و عدم جواز کم و زیاد نمودن در دعاهای ماثور.
۵. فصل پنجم:در بیان اوقات و امکنه دعا، اهمیت شب برای عبادت، لزوم حضور قلب در دعا و عبادت، اشاره به این که نفس مطمئنه مخاطب خداوند سبحان است.

فصل ششم تا آخر

۶. فصل ششم: در بیان طهارت داعی، لزوم مراقبت در طهارت قلب، احتراز از نامحرم.
۷. فصل هفتم: در بیان احتراز از دعای ملحون ، لزوم رعایت اعراب صحیح در دعا و قرآن.
۸. فصل هشتم: در بیان دعای ماثور و غیر ماثور، بحث تسامح در ادله سنن.
۹. فصل نهم:، در بیان اختلاف احوال دعا کنندگان، نحوه افاضه القائات و مشاهدات، این که طهارت باطن شرط نزول القائات الهی است، اقسام مکاشفات و القائات و تشخیص صحیح آنها از سقیم.
۱۰. فصل دهم: در بیان ادب مع الله به هفت قلم، این که سیر الی الله باید سیر حبی و ایجادی باشد، اصطلاحات عرفانی در آیات قرآن کریم، تفسیر شراب طهور در قرآن کریم، استعمال کلمه عشق در روایات و سخن بزرگان، استعمال لفظ شراب و تجلی در روایات، بیان پاره‌ ای از اصطلاحات اهل عرفان، مراد از تفسیر شراب طهور در حدیث همان مقام وحدت محققان اهل الله است، عارف کمالات را به خداوند و نقایص را به خود نسبت می‌ دهد، در دعا باید حد خویش را نگه داشت، لزوم تعظیم اسامی خداوند در دعا.
۱۱. فصل یازدهم: در بیان سر استجابت دعا، آثار ثواب و گناه در شکل دادن به ذات انسان، اشاره به پاره‌ ای از گناهان و عقوبات آنها، تاثیر نفس در خارج از بدن، تاثیر نفوس به هنگام اجتماع آنها، بیان تجرد نفس انسانی، وحدت شخصی وجود، سر استجابت دعا تعلق نفس به همه چیزهاست، داعی هیچ گاه دست خالی بر نمی‌ گردد.

برشی از کتاب نور علی نور

مولف در فصل اول رساله نور علی نور در این زمینه می‌ فرماید: «شایسته است که انسان عارف یک دوره قرآن کریم را به دقت به این عنوان قرائت کند که اسمایی که خداوند و ملائکه و انبیا و اولیا، بدانها خداوند سبحان را می‌ خوانند انتخاب کند و در پیش آمدهای زندگی خود، خداوند را بدان اسم‌ ها بخواند و آن را وسیلت نجات و سعادت خود قرار دهد. این کمترین، وقتی توفیق یافته است که به قرائت یک دوره قرآن کریم، آیاتی را به همان نحو استخراج کرده است که به ذکر یک اربعین از آنها و اشارات به بعضی از لطائف نکات در ضمن بعضی از آیات در این صحیفه تبرک می‌ جوید». 

بیان مولف

سپس مولف شروع می‌ کند به بیان چهل آیه از قرآن کریم، که هر کدام دستور العمل بسیار با ارزشی است که از بطنان عرش تجلی کرده است و بر السنه ملائکه و انبیا و اولیا ظهور نموده است. از ویژگی‌ های منحصر به فرد این رساله آن است که غالب آیاتی که جنبه دستور العمل اخلاقی و عرفانی دارد به همراه فواید و خواص و آثار آنها با استناد به روایات از منابع معتبر روایی و نقل قول از معارف، در این مجموعه جمع آوری شده است.

مقایسه میان روایات و اخبار با ادعیه

یکی دیگر از موضوعاتی که در این رساله مطرح شده است، مقایسه میان روایات و اخبار با ادعیه است، مولف در این باره می‌فرماید: «ادعیه هر یک مقامی از مقامات انشایی و علمی ائمه دین است. لطائف شوقی و عرفانی و مقامات ذوقی و شهودی که در ادعیه نهفته‌ اند و از آنها مستفاد می‌ شوند در روایات وجود ندارند و دیده نمی‌ شوند، زیرا در روایات مخاطب مردمند و با آنان محاورت داشتند و به فرا خور عقل و فهم و ادراک و معرفت آنان با آنان تکلم می‌ کردند و سخن می‌ گفتند نه به کنه عقل خودشان هر چه را گفتنی بود.

در کافی وارد شده است که امام صادق علیه‌السلام فرمودند: رسول خدا صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌آله‌ و سلم هیچ گاه مطابق عقل خود با بندگان سخن نگفت.۱

 رسول خدا صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌ آله و سلم فرمود: ما گروه پیامبران ماموریم تا در خور عقل توده مردم سخن بگوییم.۲ اما در ادعیه و مناجات‌ ها با جمال و جلال و حسن مطلق، و محبوب و معشوق حقیقی به راز و نیاز بودند لذا آنچه در نهان خانه سر و نگارخانه ی عشق و بیت المعمور ادب داشتند به زبان آوردند و به کنه عقل خودشان مناجات و دعا داشتند. دعای عرفه در توحید و زیارت جامعه کبیر در ولایت اصل و رکن معارفند».

ویژگی های کتاب نور علی نور

در این قسمت به برخی از نوآوری‌ های مولف در این رساله اشاره می‌ شود. مولف کتاب به لحاظ این که علامه ذو فنون است و سالیان متمادی اشتغال به تدریس و تحقیق و تالیف داشته است، تالیفاتش متقن و مستند و راه گشای تحقیق بیشتر برای طالبان علوم و معارف می‌ باشد. فلذا در این رساله عموم مطالبی را که بیان می‌ فرمایند با ذکر مستندات آن از قرآن و اخبار و برهان و عرفان است. بحث از عالم مثال و تمثلات و مشاهدات مثالی را با استناد به آیه «فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا»۳ مطرح نموده است، و به دو نمونه از مشاهدات برزخی که برای خود مولف و یکی از رفقایش اتفاق افتاده است نیز استناد می‌کند.

روایاتی را که بر حضور رسول خدا صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌ آله‌ و سلم و ائمه هدی علیهم‌ السلام در حال احتضار دلالت دارد، از باب تمثل می‌ داند، سپس می‌ فرماید اینها یعنی مشاهده نمودن انبیا و اولیا را نه اختصاص به محتضر دارد و نه منحصر در مثال و عالم مثال است، بلکه شامل عالم عقل و غیر محتضر نیز می‌ باشد.

بحث ذکر و فضیلت و حقیقت و مراتب آن انصافا قابل توجه و تامل است.

از محاسن کتاب نور علی نور

از دیگر محاسن این رساله آن است که پاره‌ ای از واژه‌ های عرفانی را تعریف نموده است و بحث مبسوطی پیرامون دو واژه مهم عرفانی یعنی شراب و عشق نموده و موارد استعمال آن دو را در قرآن و اخبار و سخن بزرگان یکایک بازگو کرده است تا برخی گمان نکنند هر کسی که از شراب و می‌و عشق سخن زد، مرادش می‌انگوری و عشق شهوانی است.

و در پایان، آخرین فصل رساله را در سر استجابت دعا و مطالب مربوط به آن تنظیم نموده است که بسیار مفید و راه گشاست.

دانلود رساله نورٌ علی نور علامه حسن زاده آملی

توضیحات
  1. فی الکافی عن الصادق علیه السلام: ما کلم رسول الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم العباد بکنه عقله قط.
  2. قال رسول الله صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم : انا معاشر الانبیاء امرنا ان نکلم الناس علی قدر عقولهم.
  3. سوره مریم آیه ۱۷

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

پیامبری برای همیشه
پیامبری برای همیشه

معرفی کتاب این کتاب متن پیاده شده چهار سخنرانی از استاد حسن رحیم پورازغدی است که در ارتباط با شخصیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مناسبت‌ های گوناگونی ایراد شده است. کتاب در چهار سرفصل به شرح زیر به چاپ رسیده است: سرفصل های کتاب گفتار اول: چه باید کرد؟ (سیره ی […]

۱۳ مهر ۱۴۰۰
2931
بیشتر بدانید
رمان‌های عاشورایی
رمان‌های عاشورایی

۱-پدر،عشق، پسر کتاب « پدر،عشق، پسر» داستان کوتاهی است به قلم سید مهدی شجاعی نویسنده معاصر که دربردارنده فرازهایی از زندگی حضرت علی اکبر علیه السلام می باشد. نکته جالب در رابطه با این کتاب ، راوی آن است. «پدر، عشق، پسر» از دید عقاب اسب حضرت علی اکبر علیه السلام روایت می شود و […]

۲۷ شهریور ۱۴۰۰
2542
بیشتر بدانید
کتب عاشورایی
کتب عاشورایی

۱-چهار گفتار کتاب «چهار گفتار» مجموعه‌ چهار سخنرانی حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب است که بین سال‌های ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۷ هجری شمسی ایراد شده است. گفتار اول در ۲۲ /۴ /۱۳۷۱ مصادف با سالروز شهادت امام سجادعلیه السلام و در جمع فرماندهان گردان ها و گروهان ها و دسته های عاشورایی نیروهای مقاومت بسیج […]

۲۳ شهریور ۱۴۰۰
1027
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هشت − شش =