پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

میراث‌ماندگارامام هادی(ع)

0
(0)
۱۷ بهمن ۱۴۰۰
1660

 

زیارت جامعه کبیره به عنوان سند بزرگ و مهم حقانیت شیعه را امام هادی علیه‌السلام به مردم در طول تاریخ آموزش داده‌اند و منزلت و صفات عالیه ائمه اطهار علیهم‌السلام را در قالب عبارتی متقن و قابل تامل تبیین کرده‌اند.

منزلت و جایگاه زیارت جامعه کبیره به حدی است که می‌توان از آن به عنوان منبع بسیار مهم برای شناخت امام معصوم بهره برد و در عین حال برکات و ثمرات آن به قدری است که بزرگان و عالمان دینی بر تلاوت مداوم و حتی هر روزه آن تاکید کرده‌اند.

مرحوم شیخ صدوق که از بزرگان محدثین ماست و در اواخر غیبت صغری و اوائل غیبت کبری می زیسته، این زیارت نورانی را در دو کتب معتبرش، یکی «من لا یحضره الفقیه» که از کتب اربعه شیعه است و یکی هم در «عیون الاخبار الرضا» نقل کرده است.

مرحوم محمد باقر مجلسی، صاحب کتاب بحار الانوار در مورد این زیارت می گوید «انه اصح زیارات سنداً» از نظر سند صحیح ترین زیارات است و «اعمها مورداً و افصحها لفظاً» فصیح ترین الفاظ در این زیارت است. «و ابلغها معناً و اعلاها شأناً» از نظر رتبه بالاترین درجه زیارات است.

زیارت جامعه کبیره

ذکر تکبیر قبل از شروع زیارت:

معانى متعددى از بیان تکبیرات در آغاز زیارت بیان شده است که برخى از آن موارد عبارتند از:

۱- اعتراف به عظمت خداوند و برتر شمردن خداوند از هر وصف و ثنا مى باشد و بعد از این اعتراف، به ثناگویى و شمارش کمالات اهل بیت علیهم‌السلام!۱

۲- تقويت زمينه توحيد كه باطن ولايت است در وجود زيارت كننده!

۳- مرحوم محمد تقی مجلسى(پدر علامه محمد باقر مجلسی)مى گویند: تکبیرهاى صدگانه براى تفهیم این نکته است که عظمت و کبریایى تنها از آن خداست.۲ زیرا معناى اللَّه اکبر به فرموده امام صادق علیه‌السلام این است که خداوند بزرگ تر از آن است که توصیف شود.۳

همچنین مرحوم مجلسی اول می‌گوید: علت گفتن این تکبیرات این است که اکثر طبع ها به غلو گرایش دارند و این تکبیرات برای جلو گیری از غلو در مورد معصومین علیهم‌السلام و غفلت از بزرگی و عظمت خداوند است.

۴- این تکبیرات، جهت احترام به امامان و تعظیم شعائر است که امامان هر چه دارند از خداوند دارند.

۵-گفتن اذکاری مانند تکبیر و تسبیح و تحمید دل انسان را برای خواندن دعا و زیارت آماده می سازد و از تفرقه و غفلت خارج می سازد و به توحد و تمرکز سوق می دهد.

۶-آغاز دعا و زیارت با ذکر خدا و یاد او بیانگر این مطلب است که زیارت و یاد اولیای الهی از یاد خدا جدا و بریده نیست و اشاره به این نکته دارد که اولیایش مظهر اسما و صفات او و آیینه دار کمالات و فضیلت های الهی می باشند و یاد و ذکر آنها عین یاد و ذکر خداوند است.

السَّلامُ عَلَیْکُمْ یا أهلَ بَیْتِ النُّبُوَّهِ !

سلام بر شما ، ای خاندان نبوّت !

نخستین عبارت زیارت نورانی «جامعه کبیره» ، با سلام بر خاندان نبوّت ، آغاز می شود و پس از آن ، با چهار سلام دیگر ، جایگاه امامت را بیان می کند. برخی ، سلام زائر را ادبِ برخورد دانسته اند و گروهی ، آن را دعا می دانند .

با پیدایش اسلام ، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، سلام کردن را به عنوان تحیّتِ مسلمانان برگزید و فرمود :«السَّلامُ تَحِیَّهٌ لِمِلَّتِنا؛ سلام، درود ملّتِ ماست».

امام صادق علیه السلام ، آغاز به سلام کردن را نشانه فروتنی می داند و می فرمایند:«مِنَ التَّواضُعِ أن تُسَلِّمَ عَلی مَن لَقِیتَ . از فروتنی است که به هر که برخوردی ، سلام کنی».۴

سلام ، بهترین تحیّتی است که در آن ، آموزش، همنشین پرورش شده است و اختصاص به دنیا ندارد ؛ بلکه بندگان در ملاقات با خدا ، در قیامت نیز سلام می گویند : « تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ؛ درودشان ، آن روز که با او دیدار کنند ، سلام است».۵

خاطره ای از آیت اللّه بهاء الدینی:

فقیه بزرگوار آیت اللّه سیّد رضا بهاءالدینی رحمه الله بود. آن بزرگوار ، وقتی به زیارت امام رضا علیه السلام مشرف می شد، گاه توقف کوتاهی می کرد و برمی گشت و برخی اوقات ، وارد حرم مطهر هم نمی شد. یکی از دوستان، راز این توقف کوتاه در حرم را از ایشان پرسیده بود. در پاسخ، فرموده بود: «آقا! ما سلام کردیم، جواب شنیدیم و برگشتیم»!

اهل بیت در قرآن:

در فرهنگ قرآنی، «أهل» به افرادی گفته می شود که نوعی پیوند و وابستگی، آنها را گِرد هم آورد، مانند:«أهل الإنجیل»۶، «أهل القُری»۷ ؛ «اهل بیت»۸و…

بنا بر فرهنگ قرآنی ، به کسانی اهل یا ذریه پیامبر خدا صلی‌ الله‌علیه‌ و آله‌ و سلم گفته می شود که با او پیوند و بستگی داشته باشند و مهم ترین پیوند با پیامبر صلی‌الله‌ علیه‌ و آله‌ و سلم، هم عقیده بودن با اوست و کسی که از ایمان آوردن به ایشان سر باز بزند ، او را در زمره خاندان صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نمی داند، هم چنان که خداوند در باره فرزند نوح علیه‌السلام می فرماید: «إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ ؛ او از خاندان تو (خاندان پیامبری) نیست».۹

پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم، پس از نزول آیه «وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلَوهِ ؛ کسان خود را به نماز ، فرمان ده»۱۰، هر بامداد به درِ خانه علی علیه السلام می آمد و می فرمود : «السَّلام علیکم أهل البیت !» و آنان را به نماز ، دعوت می کرد.۱۱

پیام ها:

از همین عبارت اول این زیارت کبیر می توان برداشت کردکه:

آغاز زیارت با عبارت «السلام علیکم» ، نشانه حاضر بودن اهل بیت علیهم‌السلام به گاهِ خواندن زیارت نامه است . پس آنان را حاضر بدانیم و ادب ایستادن، سخن گفتن و نگاه کردن را رعایت کنیم.

عبارت زیبایِ «السَّلام علیکم»، هدیه ای الهی است که حتی خاندان نبوت را با آن می خوانیم. شایسته است که قدر این هدیه باارزش را بدانیم و در سلام گفتن ، به یکدیگر بخل نورزیم.

اولین کسی که اهل بیت علیهم السلام را با عبارت «السلام علیکم» مخاطب قرار داد ، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم بودند.

عظمت امامان علیهم‌السلام ، به میزان وابستگی آنان به شخص پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نیست! بلکه میزان ، شایستگی آنان در ارتباط داشتن با مبدأ وحی و آینه عظمت الهی بودن است.

افرادی مانند سلمان ، ابو ذر و … را در زمره اهل بیت علیهم‌السلام برشمرده اند و برخی از نزدیکان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم از این نعمت، محروم اند .

منابع:

۱- ادب فناى مقربان، آیت الله جوادى آملى،ج۱.

۲-  روضه المتقین، محمد تقی مجلسی، ج ۵.

۳- توحید، صدوق، ص ۳۱۲، روایت اول و دوم.

۴- الکافی،محمد بن یعقوب کلینی، ج ۲.

۵- سوره احزاب آیه۴۴.

۶- سوره مائده، آیه ۴۷.

۷- سوره اعراف ، آیه ۹۶ ؛ سوره یوسف ، آیه ۱۰۹.

۸- سوره هود ، آیه ۷۳ ؛ سوره احزاب ، آیه ۳۳.

۹- سوره هود، آیه۴۶.

۱۰- سوره طه، آیه ۱۳۲.

۱۱-اهل بیت علیهم السلام در قرآن و حدیث ، محمد محمدی ری شهری،ج۱.

از قسمت السلام علیکم… اقتباس از کتاب شرح زیارت جامعه کبیره یا تفسیر قرآن ناطق نوشته محمد محمدی ری شهری می‌باشد.

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

انیس النفوس
انیس النفوس

شناخت مختصری از زندگانی امام رضا حضرت علی بن موسی‌ الرضا علیه‌ السلام در روز یازدهم ذیقعده سال ۱۴۸ هجری دیده به جهان گشودند.۱پدرشان امام کاظم و مادرش بانویی با فضیلت به نام «تُکْتَمْ» بود که پس از تولد حضرت، از طرف امام کاظم علیه‌ السلام، «طاهره» نام گرفت.۲ کنیه ایشان «ابوالحسن» و لقبشان «رضا» […]

۲۰ خرداد ۱۴۰۱
55825
بیشتر بدانید
آئین زیارت
آئین زیارت

عمریست هر از چند گاهی به زیارت قبور ائمه علیهم‌ السلام قدم می‌ گذاریم در جستجوی یک راز نهانی! امیدواریم دریچه‌ای به قلب مکدرمان گشوده شود و جلوه‌ ای آسمانی و الهی بر سینه مان حلول یابد. از سویی نفَس اولیای الهی چراغ راهی است که می‌ توان با استمداد از آن راه را از […]

۱۸ خرداد ۱۴۰۱
13952
بیشتر بدانید
سید امیر احمد، شاهچراغ
سید امیر احمد، شاهچراغ

  حضرت سيد امير احمد علیه‌ السلام ملقب به شاهچراغ و سيد السادات الاعاظم، فرزند بزرگوار امام موسی كاظم علیه‌السلام هستند. پسران امام هفتم علیه‌ السلام بنا به مشهور نوزده نفر می‌ باشند. حضرت احمد بن موسی و محمد بن موسی علیهما السلام از یک مادر که، ام احمد، خوانده می‌ شد متولد گردیدند. فضائل […]

۱۵ خرداد ۱۴۰۱
10324
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

9 + دوازده =