پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

مالک اشتر و اولاد ایشان

مالک اشتر و اولاد ایشان

 

مالک اشتر نخعی

مالک اشتر نخعی از صحابه خاص پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و اميرالمؤمنين علیه السلام، جدّ علامه حاجی کلباسی است، ایشان در زمان پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله ايمان آوردند و به درجه ای از ایمان رسیدند که پيامبر صلی الله علیه و آله دربارۀ ایشان فرمودند: «او حقيقتاً مؤمن است».

جناب مالک اشتر از زمانی که مسلمان شدند بر طبق سنت نبوی و سیرۀ علوی عمل می نمودند، پس از رحلت جانگداز پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله حتی یک لحظه دست از دامان اهل بیت علیهم السلام نکشیدند لذا در دوران خلفا، به ظلم و ستم آنان اعتراض داشتند.

در زمان خلیفۀ سوم با بالا گرفتن اعتراض صحابه، جناب مالک اشتر مورد غضب خلیفه سوم قرار گرفتند و به شام تبعيد شدند. معاويه هم که تاب افشاگری های ایشان را  نداشت، وی را از دمشق اخراج کرد.

جناب مالک سرانجام رهبر گروهی از صحابه و تابعين گرديدند و در برابر ستم‌های زمان خليفه سوم دست به قيام زدند و همچون مسلمانان فراوانی که از کوفه و بصره و مصر به نشانه اعتراض به مدينه آمدند، وارد مدينه شدند.

اقدامات مالک اشتر

بعد از کشته شدن خليفه به دست مردم، جناب مالک اشتر امت را به بيعت با امير مؤمنان علیه السلام فراخواندند. خود نيز بيعتی راستين کردند و در همۀ حوادث و رويدادهای مهم دوران حکومت حضرت علی علیه السلام نقشی بارز داشتند.

اقدامات شجاعانه ایشان در جنگ جمل و صفين و نهروان، از ایشان قهرمانی تاريخی ساخت که برای هميشه آوازه‌ شان جاودان خواهد ماند.  اگر چه اخلاق کريمه و حلم و زهد و تواضع ایشان نيز زبانزد تاريخ‌نگاران است.

در ماجرای قرآن بر نیزه کردن دشمن، اصرار بر ادامه جنگ تا شکست معاویه و یارانش داشتند. پس از پذیرش حکمیّت تحمیلی، امام علی علیه السلام ایشان را به عنوان نماینده خود در مقابل حزب فتنه منصوب کردند که با مخالفت شدید خوارج مواجه گردید، سپس امام علیه السلام جناب مالک را به عنوان ناظر بر جریان حکمیّت گماشتند. گرچه تلاش های ایشان در مسیر حکمیّت به نتیجه نرسید و ابو موسی اشعری در دام دشمن افتاد.

حضرت علي علیه السلام در زمان حيات مالک اشتر به ایشان فرمودند: «تو از امين‌ترين، خيرخواه‌ترين و بابصيرت‌ترين صحابه من هستی و از کسانی می ‌باشی که بيشترين اعتماد را به او دارم»

شخصیت شناسی مالک اشتر از منظر امام علی علیه السلام

مولای متقیان علیه السلام در نامه ای که برای معرفی جناب مالک به مردم مصر ارسال کردند چنین می فرمایند: «من بنده‏ ای از بندگان خدا را به سوى شما فرستادم كه در روزهاى بيم نخوابد و در ساعت هاى ترس از دشمن روى برنتابد. بر بدكاران، از آتش سوزان تندتر بود. او مالک پسر حارث مذحجى است.

آنجا كه حق بود سخن او را بشنويد، و او را فرمان بريد كه او شمشيرى از شمشيرهاى خداست. نه تيزى آن كند شود و نه ضربت آن بی اثر بود. اگر شما را فرمان سفر دهد كوچ كنيد و اگر گويد بايستيد بر جاى مانيد كه او جز به فرمان من نه بر كارى دليرى كند و نه بازايستد و نه پس آيد و نه پيش رود. من در فرستادن او، شما را بر خود ترجیح دادم چون او را خيرخواه شما ديدم و سرسختى او را برابر دشمنانتان پسنديدم».

امير مؤمنان علیه السلام با دادن عهدنامه ای که نخستين آيين‌نامه حکمرانی در اسلام است، ایشان را روانه سرزمين مصر کردند. امام در پايان عهدنامه، برای خود و جناب مالک عاقبت به خيری و شهادت را آرزو کرده است. آنجا که می فرمايند: «و اَن يَختِمَ لي و لکَ بالسَّعادة و الشهاده».

شهادت مالک اشتر

اين دعا در حق جناب مالک به زودی  مستجاب شد و ایشان در ۲۵ ذی القعدة سال ۳۸ هجری قمری، در منطقۀ قُلزُم، به زهر جفای معاويه به شهادت رسيدند. خبر شهادت جناب مالک اشتر، امام علی علیه السلام را به شدت اندوهگين کرد و در حالی که اشک از ديدگان حضرت سرازير بود، فرمودند:

مالک! و چه می دانيد مالک که بود؟ آيا زنان ديگر مانند او را خواهند زاييد؟ او اگر کوه بود، کوهی بی نظير بود و اگر صخره بود، صخره‌ای شکست ناپذير بود. آيا ديگر يار و ياوری مثل مالک يافت می‌شود؟ به خدا قسم ديگر مانند مالک را در اين جهان نخواهم ديد. ای کاش در ميان شما يک نفر مانند مالک بود. او برای من همان گونه بود که من برای پيامبر صلی الله علیه و آله و سلّم بودم.

مرقد ایشان در شهر«قَلَج» مصر دارای گنبد و بارگاه است.

امام صادق علیه السلام بازگشت مالک اشتر در دوران رجعت و حضور ایشان در تشکيل دولت کريمه حضرت بقية الله عجّل الله تعالی فرجه الشریف و ياری آن حضرت را خبر دادند.

اولاد مالک اشتر

جناب مالک اشتر دو فرزند پسر داشتند.‌ یکی به نام اسحاق و دیگری به نام ابراهیم. اسحاق از یاران امام حسین علیه السلام در کربلا بود و در رکاب سیدالشهداء علیه السلام به شهادت رسید.

ابراهیم در قیام خون‌خواهانه مختار ثقفی شرکت داشت و به عنوان فرمانده سپاه، او به بهترین وجه ایفای نقش کرد و بسیاری از قاتلان امام حسین علیه السلام از جمله ابن زیاد را به سزای عمل ننگین‌شان رساند.

از ابراهیم نیز پنج فرزند در کتاب های تاریخ یاد شده است: نعمان، مالک، محمد، قاسم و خولان. از میان فرزندان ابراهیم، محمد و قاسم از راویان حدیث بوده‌اند.

ورود مالک اشتر نخعی و جمعی از صحابه رسول خدا صلی الله علیه و آله به اصفهان

از افتخاراتی که برای اصفهان ذکر شده، ورود مالک اشتر نخغی و همچنین جمعی از صحابه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلّم به این شهر می‌باشد.  احتمال دارد که مالک اشتر در یک مأموریت خاص از طرف امام علی علیه السلام سفری به اصفهان داشته اند.
حافظ ابونعیم در کتاب ذکر اخبار بأصبهان می‌نویسد: مالک الاشتر بن الحارث بن النخع، کان بأصبهان ایام علی بن ابی‌طالب، فیما ذکر عن عمیر بن سعید، قال» دخلت علی الاشتر بأصبهان فی أناس من النخع نعوده
مالک اشتر نخعی در ایام خلافت امیرالمؤمنین علی علیه السلام مدتی در اصفهان بوده و شخصی به نام عمیر بن سعید بر او وارد شده است در حالی ‌که جمعی از قبیله نخع همراه او بوده‌اند.

آخرین اخبار

شیعیان کامبوج
شیعیان کامبوج

شیعه و همدردی: عَن أبى إسماعیلَ قالَ: قُلْتُ لِأبى جَعْفَر علیه السلام: جُعِلْتُ فِداکَ إنَّ الشّیعَهَ عِنْدَنا کَثیرٌ. فَقالَ: فَهَلْ یَعْطِفُ الْغَنِىُّ عَلَى الْفَقرِ؟ وَهَلْ یَتَجاوَزُ الْمُحْسِنُ عَنِ المُسى ء وَیَتَواسَوْنَ؟ فَقُلْتُ: لا. فَقالَ علیه السلام: لَیْسَ هؤُلاءِ شیعَهً، الشّیعَهُ مَنْ یَفْعَلُ هذا. ابواسماعیل مى‌گوید: به امام باقر علیه السلام گفتم: فدایت شوم! شیعیان، پیش ما […]

۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۰
132
بیشتر بدانید
ایران کوچک در دل قزاقستان
ایران کوچک در دل قزاقستان

… در نقشه آسیا، اگر به آسیای میانه توجه کنید، کشور قزاقستان را می‌بینید که از نظر وسعت دوبرابر کشور ما است، اما جمعیت آن نصف جمعیت ایران است. نام قزاقستان و قوم قزاق را که ساکنان این کشور هستند، با قزاق‌هایی که در کشور ما خیانت‌های مختلفی انجام  دادند رضاخان پهلوی را روی کار […]

۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۰
211
بیشتر بدانید
حکم جنس کفاره
حکم جنس کفاره

امام صادق علیه السلام می فرمایند: « إنّ مِن تَمامِ الصَّومِ إعطاءَ الزَّكاةِ ـ يعني الفِطرَةَ ـ كما أنَّ الصَّلاةَ على النبِيّ صلى الله عليه و آله مِن تَمامِ الصّلاةِ ، لأنّه مَن صامَ و لَم يُؤَدِّ الزَّكاةَ فلا صَومَ لَهُ إذا تَرَكَها مُتَعَمِّدا ؛  تماميت روزه ، به دادن زكات (فطريه) است ، هم […]

۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۰
303
بیشتر بدانید