پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

علامه حاج محمدابراهیم کلباسی اشتری نخعی

آیت‌ الله‌ العظمی علامه حاج محمدابراهیم کلباسی اشتری فرزند حاج شیخ محمدحسن کرباسی خراسانی اصفهانی، از مشاهیر فقها و مجتهدین و اکابر علماء و محققین است. ایشان عالم، زاهد، عابد، تقی، بلکه ازهد و اعبد و اورع و اتقای علمای زمان بوده اند.

شرح حال

پدر و اجداد علامه حاج محمدابراهیم کلباسی

حاج شیخ محمدقاسم کاخکی (جد علامه کلباسی) از علمای شیعه، در خانواده‌ ای عالم پرور رشد کرده بود. ایشان در زمره افرادی است که نسب آنان به سردار بزرگ اسلام و صحابی وارسته، جانب مالک اشتر نخعی می‌ رسد. از این‌ جهت با نامورانی چون «ورّام بن ابی فراس» مولف مجموعه ورّام و نواده دختری او یعنی سید بن طاووس، اسکندر بن دربیس خرقانی، شیخ محمدحسن بن شیخ محمدابراهیم یزدی اصفهانی و نیز مرحوم شیخ جعفر نجفی کاشف الغطاء اشتراک نسب دارد.

پدر ایشان حاج محمد حسن۱از جمله علماو عباد، صاحب کرامات و مقتدای مردم در جماعات بوده اند.۲

تولد و کودکی علامه حاج محمدابراهیم کلباسی

حاج شیخ محمدابراهیم کرباسی فرزند حاج محمد حسن در نوزدهم ربیع‌ الثانی سال ۱۱۸۰ق متولد شد. این کودک دوران رشد خویش را تحت تربیت پدری فاضل، پارسا، اهل تقوا و مادری نیکو سرشت سپری کرد.

پس از ده بهار از عمرش، نخستین استاد خود یعنی پدرش را در سال ۱۱۹۰ق. از دست داد. این ضایعه در ذهنش به شدت اثر گذاشت، به‌ طوری‌ که بعدها از آن به‌ عنوان خاطره‌ ای رنج‌ آور یاد می‌ کرد.

پس از فوت پدرش -بنا بر وصیت ایشان- عالم ربانی آقا محمد بید آبادی محمد ابراهیم را به منزل خود برد و در دامن خود تربیت نمود. او نقش مهمی در تربیت علامه کلباسی داشت تا آنجا که علامه میرزای قمی فرمود: «هر خیری که به حاجی کلباسی رسیده است از برکات عالم ربانی آقا محمد بیدآبادی است».

محمد ابراهیم نزد آن عالم جلیل بود تا آنکه به حد بلوغ و کمال رسید. آقا محمد بید آبادی، ایشان را به جهت میراث پدری در اوایل بلوغ، مستطیع دانسته و او را به حج فرستاد. ایشان پس‌ از این سفر بین فقها و علمای شیعه، به حاجی‌ کلباسی مشهور گردید.

تحصیل و تهذیب

هنگام بازگشت از حج، خبر رحلت حکیم عارف بیدآبادی ایشان را در کربلا متوقف نمود. در همان جا مشغول تحصیل علم و عمل گردیدند. در همین سفر با سیدالعلما، حاج سید محمدباقر شفتی۳ملاقات نمودند. از همان وقت بینشان دوستی و برادری پایدار برقرار شد.

پس از عتبات به قم تشریف برده و در نزد محقق قمی (صاحب قوانین) تلمذ نمودند. سپس به کاشان رفته و مدتی به درس علامه محمد مهدی نراقی حاضر شدند. و به درجات عالی علم و اجتهاد نائل آمدند.

سپس به اصفهان تشریف برده و مشغول به تدریس و مواظبت تکمیل نفس گردیدند.

آیت الله علامه محمد ابراهیم کلباسی

اساتید علامه حاج محمدابراهیم کلباسی

برخی اساتید حاج محمدابراهیم کلباسی عبارتند از:

میرزا محمدعلی بن میرزا مظفر،شیخ محمد خاتون‌ آبادی، ملا محراب گیلانی و ملا علی نوری در اصفهان.

وحید بهبهانی و سید علی طباطبایی (صاحب ریاض) در کربلا.

سید محمدمهدی بحرالعلوم، شیخ جعفر نجفی (کاشف الغطاء)، درنجف.

آقا سید محسن اعرجی کاظمینی در کاظمین.

سید محمد باقر وحید بهبهانی.

میرزا ابوالقاسم قمی (صاحب قوانین) و ملا مهدی نراقی در قم.

بازگشت به اصفهان

علامه محمدابراهیم کلباسی پس از سال‌ ها کسب علوم و فضائل، رحل اقامت در اصفهان افکندند و مشغول تدریس و تالیف گردیدند. ایشان نه‌ تنها خود به اصفهان بازگشت، بلکه رفیق و یار شفیق خود، علامه سید محمدباقر شفتی گیلانی را به اصفهان آورد.

بعد از فتن افغان‌ ها -که منجر به شهادت بسیاری از علما و دین‌ مداران مکتب اهل‌ بیت علیهم السلام و سوختن کتابخانه‌ ها و تخریب بخشی از مدارس علمیه شده بود- بازسازی حوزه علمیه کهن اصفهان مرارت‌ ها و زحمات زیادی می‌ طلبید.

با حضور حاجی کلباسی و سید شفتی در کنار دیگر علمای اصفهان، این امر محقق گردید. علامه کلباسی همه‌ جانبه از علامه سید شفتی حمایت کرد تا بتوانند حوزه علمیه را حیاتی دوباره ببخشند.

علامه کلباسی در مسجد حکیم تدریس می نمودند، ایشان تعلیم و تعلم را واجب عینی می دانستند. علمای بسیاری از دور و نزدیک در مجلس درس ایشان حاضر می شدند.

علامه میرزا ابوالقاسم قمی (صاحب قوانین) استادِ حاجی کلباسی، پس از اصرارهای فراوان، به ایشان حکم کرد تا رساله عملیه بنویسد و مرجعیت شیعه را عهده‌ دار شود. عاقبت با انتشار رساله «نخبه» و تقلید شیعیان جهان از ایشان، مرجعیت مطلق و زعامت شیعه بر عهده شان نهاده شد.

شاگردان علامه محمدابراهیم کلباسی

علامه کلباسی شاگردان زیادی را پرورش دادند از جمله:

شیخ اعظم انصاری، میرزا محمدحسن شیرازی، حاج ملا هادی سبزواری

سید حسن مدرس مطلق، حاج محمدجعفر آباده‌ ای، حاج سید محمدباقر خوانساری (صاحب روضات)، حاج میرزا سید محمدهاشم خوانساری چهارسوقی و حاج سید محمد شهشهانی.

آیت الله سید علی حسینی مرعشی (جد آیت الله شهاب الدین مرعشی).

علاوه بر آن نقل شده که در حوزه درس ایشان غالب اوقات، چهل نفر مجتهد حاضر بودند . از بعضی مشایخ نقل شده که صد و بیست نفر در درس ایشان حاضر می شدند.۴

حالات روحی و اقدامات اجتماعی

علامه حاجی کلباسی به لحاظ مقام فقهی و تسلط بر موازین شرعی و نیز حالات اخلاقی به مقام ورع دست‌ یافته بودند، اما این خصلت هرگز سبب گوشه نشینی ایشان نشد و باعث نشد که در برخورد با انحرافات و منکرات خاموش بمانند.

ایشان در متن جامعه عصر خویش زندگی می‌ کردند و در عین‌ حال در صیانت از ارزش‌ ها و عملی نمودن دستورهای دینی لحظه‌ ای آرام نگرفتند، البته ایشان به لحاظ رعایت شئون تقوایی و مراتب اخلاصی که داشتند، بسیار احتیاط می‌ کردند. نسبت به دستگیری از فقرا توجهی کامل و اهتمامی وافر داشتند و به امور طلاب و شاگردان خود به نحو احسن رسیدگی می‌ نمودند.

آیت الله حاج میرزا ابوالهدی کلباسی -از نوادگانشان- چنین نوشته اند:«ایشان با آن عزت مناعت و استطاعتی که داشتند، گامی از طریق قناعت بیرون نگذاشتند و بر استمرار این حالت که زینت اهل علم و نشانه ساده زیستی است، اصرار می‌ ورزیدند».۵

عبادات

علامه، حیات علمی و معنوی خود را در این واقعیت می‌ دانستند که بر کردار و گفتار خود مراقب باشند؛ با مناجات شبانه و اصرار و التجاء به درگاه حضرت احدیت خویشتن را بسازدند تا اینکه توفیق پارسایی را از پروردگارشان دریافت نمایند. ایشان موفقیت‌ های علمی اجتماعی و فرهنگی خود را مرهون همین نیایش‌ های شبانه، توسل، توکل و توجه به خداوند می‌ دانستند. هنگام نماز، ذکر و دعا، نهایت خضوع، خشوع و حضور قلب را داشتند.

یک سال، شب تا صبح مشغول اعمال لیلة القدر و دعا، نماز و تلاوت قرآن بودند، برای اینکه شب قدر را درک کنند. تا آنکه شب قدر را به نیکی درک نمودند و مشاهده کردند که چگونه فرشتگان و روح از آسمان نازل می‌ شوند و تا صبح مقدرات و سرنوشت مردم را به زمین می‌ آورند. این تعبد او را به مقام استجابت دعا رساند و بارها با نماز باران ایشان، رحمت الهی نازل گردید. همچنین با دعایشان بیمارانی شفا یافتند و افرادی صاحب فرزند شدند.

رحلت و محل دفن

علامه حاج محمدابراهیم کلباسی پس از مدت هشتاد و یک سال و نوزده روز عمر بابرکت، در شب پنج‌شنبه هشتم ماه جمادی‌ الاولی ۱۲۶۱ق (مطابق با ۲۵ اردیبهشت ۱۲۲۴ ه ش) رحلت نمودند. پیکر مطهرش پس از غسل و کفن و تشییع باشکوه، در برابر مسجد حکیم اصفهان در مقبره اختصاصی دفن شدند.

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

منابع

۱- الکواکب المنتشرة، آغابزرگ تهرانی؛ البدر التمام، کلباسی.

۲- البَدرُالتمام ، ابوالهدی کلباسی.

۳- بیان المفاخر، استاد مهدوی.

۴- خاندان کلباسی، آیت الله حاج شیخ محمد کلباسی حایری.

۵- البَدرُالتمام، ابوالهدی کلباسی.

تیتر

متن

مراسم سوگواری دهه اول محرم { صبح و عصر )
مراسم سوگواری دهه اول محرم { صبح و عصر )

  السلام علیک یا ابا عبدالله مراسم سوگواری دهه اول محرم الحرام ۱۴۴۴: ( صبح ها و عصرها ) صبحها: با سخنرانی: حضرات آیات مهدوی، کلباسی و حجج الاسلام عبداللهی و جدیدی. همراه با زیارت عاشورا و مداحی برادران: انصاری، باقری، رضایی، هاشم خانی، حبیبی و …. زمان: صبخ ها از اذان صبح مکان: مسجد […]

۷ مرداد ۱۴۰۱
15343
بیشتر بدانید
حکم پرداخت شهریه توسط وکلای مراجع
حکم پرداخت شهریه توسط وکلای مراجع

حکم پرداخت شهریه توسط وکلای مراجع سَأَلْتُ عَبْدَ اَلرَّحْمَنِ فِي اَلسَّنَةِ اَلَّتِي أُخِذَ فِيهَا أَبُو اَلْحَسَنِ اَلْمَاضِي ع فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ هَذَا اَلرَّجُلَ قَدْ صَارَ فِي يَدِ هَذَا وَ مَا نَدْرِي إِلَى مَا يَصِيرُ فَهَلْ بَلَغَكَ عَنْهُ فِي أَحَدٍ مِنْ وُلْدِهِ شَيْ ءٌ فَقَالَ لِي مَا ظَنَنْتُ أَنَّ أَحَداً يَسْأَلُنِي عَنْ هَذِهِ اَلْمَسْأَلَةِ دَخَلْتُ عَلَى […]

۵ مرداد ۱۴۰۱
21361
بیشتر بدانید
جشن غدیر خم
جشن غدیر خم

«مَن کُنتُ مَولَاهُ فَهَذَا عَلیٌّ مَولَاه»     جشن غدیر خم زمان: دوشنبه۱۴۰۱/۰۴/۲۷ مکان: خیابان حکیم – درب شرقی مسجد حکیم – مقبره و مدرسه علامه کلباسی (ره) با قدوم سبزتان مجلس ما را مزین فرمایید احمد کلباسی اشتری

۲۶ تیر ۱۴۰۱
30603
بیشتر بدانید