پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

روز صادرات

0
(0)
۲۹ مهر ۱۴۰۰
1844

حضرت علی علیه السلام می فرمایند: «لا يَقْعُدَنَّ في السُّوقِ إلّا مَن يَعْقِلُ الشِّراءَ و البَيعَ؛ كسى كه به كارِ داد و ستد آگاه نيست، نبايد وارد بازار شود» . {الکافی، ج ۵، ص ۱۵۴، ح ۲۳}

صادرات به عنوان موتور محرکه اقتصاد و رمز بقای کشورها در بازارهای جهانی نقش مهمی را در عرصه اقتصاد ایفا می‌کند، زیرا تقویت ظرفیت‌های تولید و ایجاد ظرفیت‌های جدید، هموار کردن راه توسعه صادرات نقش دولت را به عنوان تضمین کننده سرمایه گذاری‌های موجود و کاهش انحصار پررنگ ‌تر می‌کند

از سال ۱۳۷۶  ه.ش بيست و نهم مهرماه با تصويب شورای فرهنگ عمومی كشور، به عنوان روز ملی صادرات تعيين گرديد.  

تعیین یک روز از روزهای سال برای صادرات ضمن ترویج فرهنگ صادرات در میان توده مردم، تقدیر از فعالان اقتصادی ، فرصتی برای تبادل افکا، شناخت گیرها و تنگناها و بررسی راهکارهایی برای رسیدن به هدف والای جهش صادرات می‌باشد.

صادرات چیست؟

فروش يا عرضه‌ كالا‌ها و خدمات هر كشور را به كشورهای ديگر، در ازای دريافت كالاها ، خدمات، ارز، طلا، تسويۀ بدهی‌ها و يا به منظور كمك بلاعوض، صادرات گويند.

هم چنين به هرشخص حقیقی و یا حقوقی که دارای کارت بازرگانی و یا مجوز وزارت بازرگانی بوده و اقدام به صدور کالا نماید صادر کننده اطلاق می‌شود.

توجه به يك نكته ديگردرعرصه مديريتی كشور ضروری است و آن سه مرحله برنامه است: برنامه‌ريزی، اجرا، نظارت . مرحله برنامه‌ريزی بدون تشكيل و فعال شدن ستادهای برخورد عقايد و فكرسازی، نمی‌تواند كارآيی و قابليت اجرا داشته باشد.

زيرا همواره شركت‌ها، موسسات و سازمان‌ها با دو عامل درونی و بيرونی تاثيرگذار روبه‌رو می‌‌باشند.

عوامل درونی يا درون‌ سيستمی چنان چه برنامه‌های خود را بدون بررسی و تجزيه و تحليل منطقی ازعوامل بيرونی انجام دهد، به موفقيت دست نخواهد يافت.

در مرحله اجرا، بسيج تمامی امكانات و بهره‌وری بهينه از آنها ضروری است و در همين حال نظارت در حين اجرا  و پس از اجرا می‌تواند شناسايی دقيق موانع و مشكلات و راهكاريابی برای مقابله با آنها را تسهيل نمايد .

وابسته شدن ایران به صادرات نفت:

صادرات ايران در دوره قاجار و پهلوی، از رشد كم و نامناسبی برخوردار بود؛ مهم‌ترين عامل كندی رشد اقتصاد ايران را  می‌توان در نوع رابطۀ استعماری كشورهای استعمارگر با ايران جست كه از همان آغاز، اين رابطه با قطع پيوند ميان كشاورزی، توليد معدنی و صنايع دستی كشور و سپس نابودی صنايع دستی و تبديل كشور به توليد كنندۀ مواد كشاورزی و نفت همراه بود.

پيش از تسلط استعمار روس و انگليس بر اقتصاد ايران، تجارت خارجی ايران بيش‌تر با كشورهای آسيایی انجام می‌شد و صادرات كشور طيف وسيعی از كالاهای كشاورزی و صنعتی (صنايع دستی) را در برمی‌گرفت.

اما با شكست نظامی ايران از روسيه و تحميل قراردادهای تجاری همراه با اعطای امتياز به روسيه و انگليس و تغيير در طرف‌های تجاری ايران – كه بيش‌تر كشورهای اروپایی و عمدتا روسيه و انگليس شدند – مرحله‌ای جديد آغاز شد كه نشان از پيامدهای ناخوشايند بر اقتصاد ايران داشت.

از طرف ديگر، اين روند در دوره پهلوی و سال‌های پس از جنگ جهانی، ادامه يافت. در دورۀ پهلوی اول، آلمان و پس از جنگ، آمريكا به صورت مهم‌ترين طرف‌های تجاری ايران درآمدند و رشد وابستگی در اقتصاد ايران در دهه ۴۰ تشديد شد و در هفت سال اول دهه ۵۰ ه.ش، به اوج خود رسيد.

از اين‌رو، اگر ايران در گذشته و قبل از آغاز رابطه با دولت‌های استعماری با توليد و ساخت متنوع محصولات اقتصادی در مبادلات بازرگانی خارجی به صورت فعال شركت می‌داشت و از مزايای آن بهره‌مند می‌شد، رفته رفته با تحميل رشد ناموزون و تحميل تقسيم بين‌المللی كار، اقتصاد كشاورزی ايران كه – به صدور محصولات كشاورزی وابسته بود – به صدور نفت وابسته شد.

از طرفی ، اگر ابتدا ميزان واردات ناچيز می‌بود و كل اقتصاد كشور را تحت تاثير قرار نمی‌داد، در مقطع بعدی با جاافتادن تقسيم بين‌المللی كار، نوع واردات و كشورهای صادر كنندۀ كالا به ايران، به عامل تعيين كننده‌ای در حركت اقتصادی ايران تبديل شد .

بنابراين ، بر بستر چنين زمينه‌ای بود كه ايران سه دوره صنعتی ‌شدن را در سال‌های پيش از ۱۳۰۰، ۱۳۰۰-۱۳۲۰ و ۱۳۴۷-۱۳۵۷ پشت سر گذاشت .

تحولات يادشده ، نه تنها تغييری در اقتصاد تك‌ محصولی كشور به وجود نياورد بلكه به تغيير نوع محصول و تشديد آن انجاميد و اقتصاد تك‌محصولی كشاورزی ، به اقتصاد تك‌محصولی نفت تبديل شد.

از طرف ديگر، صادرات كالا – كه وجه ديگری از بازرگانی خارجی است و بر خلاف واردات ، بيانگر امكانات توليد كشور يا به ديگر سخن، امكانات واحد‌های توليدی ، اعم از صنعتی ، كشاورزی و معدنی در رفع نيازهای بين المللی و فراهم آوردن ارز لازم برای تامين واردات است – پيشرفت چندانی نكرد .

بايد به اين نكته توجه داشت كه:

اگر توسعه پايدار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هدف اصلی آحاد مردم و مسؤولان كشور است كه می‌تواند رشد و تعالی جامعه، رفاه عمومی و امنيت خاطر همگان را تامين كند، بايد به اين فرهنگ و باور عمومی در تمام آحاد مردم رخنه كند كه برای دستيابی به اين هدف ارزشمند و تعالی ‌بخش، همه بايد فكر كنند و ايده‌ها و افكار خود را بروز دهند تا از برخورد عقايد، امكان دستيابی به ايده‌های برتر و متحول فراهم شود .
توسعه پايدار، آرمانی ارزشمند برای تمام ملت‌ها با هر نوع تفكر و جهان‌بينی است و دين مقدس اسلام نيز همواره بر آن تاكيد دارد.

اگر مسلمان واقعی هستيم ، بايد بپذيريم كه تفكر، عبادت است . دانشجويی و دانش‌خواهی وظيفه هر مسلمان است و شايسته‌سالاری پيام عاشورای حسينی است.
مبانی فكری در اسلام برای ايجاد تحول دوجانبه به مراتب از ديگر اديان وسيع‌تر و جامع‌تر است . آيه شريفه قرآن كريم است كه خداوند سرنوشت هيچ قومی را تغيير نمی‌دهد، مگر آن كه خود اقدام به تغيير نمايند .

تجارت در دين اسلام بر پايه معنويت و فضيلت ودر كتب فقهی كراراً به تاجر تاكيد شده است كه از روی عدل و انصاف رفتار نمايد.

زيرا هدف از تجارت فراهم ساختن وسایل رفاه عمومی در جامعه بشری است و برای رسيدن به اين منظور آشنايی به دانش فقهی ضروری خواهد بود .

سفارشهای اسلام درباره تجارت :

برای این که دادوستد روندی اسلامی و شايسته داشته باشد، بايد به دستورها و احکام دين به خوبی عمل شود و از سيره و روش ‏پيامبر گرامی صلی الله و علیه و آله و ائمه ‏معصومين پيروی گردد.

 سفارش‌های اسلام درباره تجارت چنين است :

۱- آگاهی سپس تجارت.

۲- مهارت و تخصص .

۳- دانش دینی .

آداب تجارت :

۱ – نیت خوب.

 ۲ – راستگویی.

 ۳ – امانت داری.

 ۴ – کثرت ذکر و یاد خدا.

 ۵ – انتخاب تجارت به انگیزۀ تعاون اجتماعی .

۶ – پرهیز از تبلیغات دروغین.

 ۷ – رفتار خوب با بدهکاران.

  ۸ – قبول فسخ معامله.

 ۹ – پرهیز از احتکار.

 ۱۰ – خودداری از سوگند.

 ۱۱ – قانع بودن و دوری از حرص.

 ۱۲ – امر به معروف و نهی از منکر.

 ۱۳ – نوشتن وصیت نامه.

 ۱۴ – توکل نیکو بر خداوند.

 ۱۵ – نپوشیدن عیب کالا .

 لذا براي دستيابی به آرمان‌های مقدس نظام جمهوری اسلامی، شناخت دقيق دين و برداشت صحيح از آيات و روايات ميی تواند زمينه فكری مناسبی را در جامعه ايجاد كند كه از برخورد عقايد و فكرسازی، راه‌ حل مشكلات و تنگناها به سهولت پيدا خواهد شد.
روز ملی صادرات تنها دست مايه‌ای برای تفكر در اين زمينه، برخورد عقايد و فكرسازی برای رسيدن به جهش صادراتی است.

از اين رو لازم است كه در ايجاد و تقويت تشكل‌های صادراتی، گفت‌وگوی بی ‌پرده و صحيح و يافتن افكار متعالی‌تر برای سرعت بخشيدن به حركت صادرات، تلاش مضاعفی از سوی مسؤولان كشور و نيز دست‌اندركاران صادرات صورت پذيرد تا با مشاركت، همفكری و همدلی راهكارهای منطقی و قابل اجرا شناسايی شود. آن گاه می‌توان به برنامه‌ريزی‌ها،‌ اجرای شايسته برنامه‌ها و دستيابی به اهداف اميدوار بود .

منبع :

تجارت از دیدگاه اسلام نوشته مهین کوشک آباد.

جهت مطالعه:

تجارت در جهان اسلام، سید حسین میرجلیلی، جواد نیستانی، جواد کریمی.

اصول و مبانی تولید و مصرف داخلی(در آیات و روایات)، سید صادق سید نژاد.

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

الگوهای جریان مقاومت
الگوهای جریان مقاومت

شهید ابومهدی المهندس و سردار شهید قاسم سلیمانی، دو هم­رزم قدیمی، از سالیان دور در میدان­ های مبارزه جبهه مقاومت، دوشادوش یکدیگر، می‌جنگیدند. به خصوص در پاک­ سازی سرزمین­‌های اشغال شده عراق و سوریه از تروریست‌­های تکفیری­ داعش. ابومهدی همواره خود را سرباز حاج قاسم معرفی می­‌کرد، که به این سربازی افتخار می­‌کند. فرزند شهید […]

۱۳ دی ۱۴۰۰
5434
بیشتر بدانید
مکتب حاج قاسم
مکتب حاج قاسم

فرمانده سپاه قدس: سردار سلیمانی در دوران جنگ ایران و عراق فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله و از فرماندهان عملیات های والفجر هشت، کربلای چهار و کربلای پنج بود. سردار حاج قاسم سلیمانی در سال ۱۳۷۹ از سوی مقام معظم رهبری، به فرماندهی سپاه قدس منصوب شد. پس از ظهور داعش در عراق و سوریه، به […]

۱۳ دی ۱۴۰۰
4729
بیشتر بدانید
نامه توحیدی
نامه توحیدی

در تاریخ ۱۱ دی ۱۳۶۷ نامه معروف و تاریخی امام‌خمینی خطاب به میخائیل گورباچف آخرین رییس‌جمهور شوروی در زمینه مرگ کمونیسم و ضرورت پرهیز روسیه از اتکاء به غرب انتشار یافت. امام‌خمینی در شرایطی از صدای شکسته شدن استخوان های مارکسیسم سخن به میان آورد که اتحاد جماهیر شوروی هنوز به عنوان یک مجموعه و […]

۱۰ دی ۱۴۰۰
6197
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − 2 =