پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

رهبر جنبش اسلامی آذربایجان

0
(0)
۱۹ آبان ۱۴۰۰
2063

مسلمان مبارز و رهبر مجاهد جنبش اسلامی معاصر جمهوری آذربایجان، حاج علی اکرام علی یِف فرزند اسماعیل، در پنجم آوریل ۱۹۴۰(۱۶ فروردین ۱۳۱۹) در شهرک «نارداران» – ۲۵ کیلومتری باکو- به‌ دنیا آمد. خانواده او به‌ دلیل گرایش مذهبی، ملتزم به آداب و رسوم سنتی و تربیت دینی بودند. آنان علی‌ رغم ترویج رسمی اصول نظام آموزشی در مدارس و نشر اندیشه‌ های مادی در جمهوری‌ های شوروی و تربیت نسل ‌های جوان به شیوه مارکسیست‌ ها، فرزندان خود را تحت تربیت خانوادگی و دینی بزرگ می‌ کردند. حاج علی اکرام و پنج برادر و چهار خواهرش در آن محیط اجتماعی و در داخل چنین خانواده مذهبی پرورش یافتند.

حاج علی اکرام می ‌گوید: پدر و مادرم در تربیت فرزندان‌ شان بسیار حساس بودند و حتی در جوانی هم آنها را به حال خود رها نمی ‌کردند. آنان سعی داشتند به شیوه تعالیم اهل بیت علیهم السلام، فرزندان خود را تربیت و از آنها همواره مراقبت نمایند.

حاج علی اکرام، تحصیلات خود را در رشته تربیت بدنی در باکو به اتمام رساند، اما وارد شغل دولتی نشد و به کار زراعت و پرورش گل پرداخت.

آشنایی با نام امام خمینی رحمت الله علیه

حاج علی اکرام از حدود سال ۱۹۷۵(۱۳۵۴ش) از زبان یک دانشجوی شیعی مذهب و ترک زبان یمنی که در باکو تحصیل می کرد، نام امام خمینی رحمت الله علیه را شنید و به اجمال با مبارزات ایشان و تبعید شدنش به نجف، آشنا گردید.

در ایام اوج گیری مبارزات مردمی در ایران و پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام در سال ۱۳۵۷، حاج علی اکرام، از طریق رادیو تبریز تمام حوادث و وقایع و اخبار انقلاب را پیگیری می‌ کرد و گاه از رسانه‌ های مسکو مسائلی را می ‌شنید. جذابیت شخصیت امام خمینی و شور انقلاب اسلامی، او را سخت تحت تاثیر قرار داد و مثل هزاران مسلمان آزاده و غیور جهان، او نیز دل به عشق امام داد و به طرفداران انقلاب اسلامی در خارج از ایران پیوست.

وی در داخل قلمرو حاکمیت شوروی و در زادگاهش نارداران، هسته طرفداران انقلاب اسلامی و حلقه مقلدان امام خمینی را تشکیل داد و رهبری کرد و فعالیت خود را در آشنا کردن مردم آذربایجان با انقلاب اسلامی ایران و امام خمینی، بازگشت به هویت اصیل اسلامی- شیعی کشور و ملت جمهوری آذربایجان، نشر معارف دینی و قرآنی، برپایی مخفیانه مجالسی در بزرگداشت شهدای انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و… گسترش داد.
همین فعالیتهای او با انگیزه دینی و اعتقادی، روز به روز گسترش یافت و مردم را در مناطق مختلف آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان مجذوب خود ساخت.

بدین گونه در هر گوشه و کناری به ویژه نارداران و باکو، جماعتی انبوه همگام با علی اکرام، حرکتی برای بازیابی هویت خویش آغاز کردند. در این میان سازمان امنیت شوروی (ک. گ. ب) نیز که متوجه قضایا شده بود، حاج علی اکرام را به دقت تحت نظارت و کنترل گرفت و از ترس اینکه مبادا به ایران بگریزد، او را از نزدیک شدن به مناطق جنوبی آذربایجان (مرز شمالی ایران) منع می ‌کرد.

او نیز همواره در آرزوی سفر به ایران و دیدن امام خمینی به ‌سر می ‌برد، اما این دیدار و زیارت در زمان حیات امام میسر نشد. چند ماه پس از وفات امام در سال ۱۳۶۸، هیاتی از آذربایجان از طریق مسکو برای نخستین بار، به سفر زیارتی خارج از شوروی رفت که حاج علی اکرام نیز در ترکیب آن بود.

هیات زیارتی آذربایجان شوروی، پس از زیارت عتبات عالیات در عراق و حرم حضرت زینب علیها السلام در سوریه، به ایران آمد و به زیارت حضرت امام رضا علیه السلام در مشهد و حضرت معصومه علیها السلام در قم نیز نایل گردید و مقبره امام خمینی رحمت الله علیه را در تهران زیارت کرد.

در حادثه زلزله گیلان به سال ۱۳۶۹، حاج علی اکرام جزو نمایندگان کمک رسانی شوروی بود که از مسکو به ایران آمد و در این سفر، یک رحل بزرگ چوبی رمزدار و زیبای قرآن را که چند قرن قدمت دارد، با خود آورد و به حرم امام خمینی اهداء کرد که هنوز هم این اثر هنری ارزشمند بر روی قبر امام قرار دارد. او سالها پیش در زمان حیات امام خمینی نذر کرده بود که اگر به ایران برود و امام را ببیند، این رحل قرآن را به ایشان اهدا خواهد کرد، اما…

از آن پس سرنوشت او نیز همچون دیگر شیفتگان امام و انقلاب اسلامی در جهان (لبنان، فلسطین، عراق، افغانستان، مصر و اقصی نقاط دنیا) رقم خورد و در کشورش دل به آرمان رهایی بخش امام خمینی و رهبری آیت‌ الله خامنه‌ای داد و در این راه جهاد و پایداری کرد، تا آخر عمر در این عرصه عاشقانه استقامت ورزید و “هواداران کویش را چو جان خویشتن” عزیز داشت. تمام زندگی و مبارزات او این مدعا را ثابت می ‌کند. (نگاه کنید: خاطرات حاج علی اکرام، پیشین؛ “نامه هایی از زندان” با ترجمه مصطفی قلی ‌زاده علیار، از انتشارات یاز، ارومیه با حمایت اداره کل تبلیغات اسلامی آذربایجان غربی، ۱۳۸۹).

تاسیس حزب اسلامی آذربایجان و گسترش مبارزه

با فروپاشی شوروی، آذربایجان در سال۱۹۹۱ (۱۳۷۰ ش) اعلام استقلال کرد. حاج علی اکرام با تاسیس رسمی «حزب اسلامی آذربایجان» (A. I. P)فعالیت دینی- اجتماعی خود را در نقاط مختلف آذربایجان گسترش داد. از بُعد فعالیت سیاسی و اجتماعی حزب اسلامی، می‌ توان به مخالفت این حزب، با نفوذ غربزدگی و اشاعه فرهنگ اروپایی و حضور تدریجی دولت‌ های استکباری غرب به سرکردگی آمریکا و دلالی اسراییل در آذربایجان اشاره کرد.

موضع‌ گیری تند حزب اسلامی آذربایجان، به رهبری حاج علی اکرام، در مقابله با حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی در باکو، آنقدر چشمگیر و در میان مردم تاثیرگذار بود که هیات حاکمه غربگرای باکو به رهبری حیدر علی یف، ابراز ناخرسندی کرد و در پی آن، فعالیت حزب اسلامی ممنوع و حاج علی اکرام به‌ عنوان دبیرکل حزب و به جرم طرفداری از انقلاب اسلامی ایران و ترویج ارزش‌ های دینی در آذربایجان، به همراه دو تن دیگر از اعضای شورای مرکزی آن (حاج نوری و مرحوم حاج واقف) در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵ ش) دستگیر، محاکمه و به حبس محکوم شدند، حاج علی اکرام به یازده سال، و دو نفر دیگر هرکدام به ده سال، اما سه سال بعد آزاد شدند، در حالی که سلامت جسمی حاج علی اکرام بر اثر شکنجه و فشارهای شدید جسمی و روحی، دچار آسیب و بیماری‌ های غیر قابل علاج شده بود که تا پایان عمرش با این بیماری و ضعف و ناراحتی سوخت و ساخت.

در سال ۸۱ مردم نارداران دست به قیام بر ضد سیاست های نادرست حیدر علی یف زدند. حاج علی اکرام که هنوز آثار آسیب و شکنجه زندان را بعد از گذشت دو سال بر روح و جسم خود داشت و به سختی تحمل می‌ کرد، باز هم به اتهام تحریک مردم به قیام، خرداد همان سال دستگیر شد و حدود هیجده ماه در حبس ماند. در این حبس روشنایی چشم‌ هایش را تا حد زیادی از دست داد، زیرا در زندان مانع معالجه و مداوای بیماری قند او شدند و نگذاشتند مورد معالجه قرار گیرد. در نتیجه، بیماری قند در جسمش افزایش یافت و به چشم هایش آسیب اساسی رساند به‌ طوری که دیگر حتی پس از عمل جراحی نیز بهبود نیافت.

خاطرات حاج علی اکرام

دو کتاب در باره زندگی و مبارزات حاج علی اکرام در زمان حیاتش در ایران و در شهر ارومیه به قلم نویسنده و محقق معاصر مصطفی قلی ‌زاده علیار تالیف گردید که اولی در تهران و دومی در ارومیه منتشر شد. اولی کتاب «خاطرات حاج علی اکرام علی یف، رهبر اسلام‌گرایان جمهوری آذربایجان» به قلم عبدالحسین شهیدی ارسباران است که در سال ۱۳۸۵ از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در تهران چاپ و منتشر گردید.

این کتاب ارزشمند شامل خاطرات بسیار شیرین، خواندنی و تاریخی حاج علی اکرام در دوره‌ های مختلف عمرش به ‌ویژه دوران مبارزاتی و سال ‌های زندانی شدن اوست و برگ پرافتخار و درخشانی از تاثیر انقلاب اسلامی در خارج از مرزهای ایران را تشکیل می دهد….

نامه‌هایی از زندان

کتاب دوم «نامه ‌هایی از زندان» حاوی ۳۰ نامه، ۲۰ یادداشت، در مورد استخاره با قرآن و یک نوشته کوتاه درباره پیامبران از حاج علی اکرام است که در زندان نوشته است…. به یقین این نامه ها و یادداشت ها تکمیل کننده کتاب “خاطرات حاج علی اکرام” است.

نامه ها اوراقی پراکنده اما ماندگار از «ادبیات زندان» و حبسیات یک مبارز حق طلب و مسلمان مجاهد است که به جرم دفاع از ارزش های دینی و معنوی ملت و کشورش، به زندان افتاده، متهم به اتهامات واهی شده و این نامه‌ ها و یادداشت ها را از پشت میله ‌های آهنین زندان دشمنان اسلام و ستمگران حاکم بر آذربایجان نوشته است. برخی از نامه‌ ها شامل احوال شخصی و خانوادگی، اما دارای ارزش اجتماعی و اخلاقی برای عموم مردم است.

برخی دیگر هم ارزش و اهمیت تاریخی، سیاسی و ملی دارد، اما در تمام آنها ایمان به خدا و اندیشه توحیدی و آرمان دینی، اجتماعی و اعتقادی نویسنده موج می زند و نشان می ‌دهد که او زندانی اعتقادی است نه سیاسی، و بیانگر این واقعیت آشکار است که او همه چیز را برای ارتقای معنوی مردمش و تحقق آرمان ‌های الهی خود در اجتماع می‌ خواهد و از رنگ سیاسی و سیاست بازی مرسوم اهل دنیا به دور است. این «حبس نامه‌ ها» و یادداشت‌ ها را می توان نمونه‌ هایی عالی و درخشان از ادبیات پایداری و مقاومت ملت‌ های مسلمان در تاریخ به‌ شمار آورد.

لحن نامه‌ ها به ویژه نامه هایی که به خانواده و فرزندانش نوشته، نصیحت آمیز و امیدوار کننده و گاه با عبارات طنزآمیز و بذله گویی همراه است. او سعی داشته از طریق این نامه‌ ها جای خالی خود را به عنوان پدر خانواده، در کنار همسر و فرزندانش با سخنان ملاطفت آمیز پدرانه پر کند. از محتوای نامه‌ ها می توان دریافت که حاج علی اکرام در هیچ شرایطی از زندان و شکنجه ناامید نیست و هرچه فشار روحی و جسمی و بیماری و مشکلاتش در زندان بیشتر می‌شد، امیدواری اش نسبت به فضل خداوند افزون ‌تر می‌ گشت، برای همین اثری از افسردگی روحی و یاس در کلامش مشاهده نمی‌ شود.

از دیگر خصوصیات نامه‌ ها، محتوای قرآنی و دینی آن است. او مراسم ایام میلاد و وفات شخصیت‌ ها و رهبران دینی را در زندان برپا می‌ داشت و به دوستان خود در خارج هم سفارش می ‌کرد که مراسم خاص این ایام را هرچه با شکوه‌ تر برگزار کنند. همچنین آداب و شعائر ویژه ماه مبارک رمضان و ماه ‌های محرم و صفر و رجب و شعبان را بیشتر مورد توجه قرار می ‌داد. این حقایق به صراحت در نامه‌ های او بیان شده است.

مرگی به رنگ شهادت

حاج علی اکرام سلسله جنبان خیزش اسلامی معاصر آذربایجان، روز پنجشنبه ۲۶ اسفند ۱۳۸۹ برابر با ۱۷ مارس ۲۰۱۱، در منزل شخصی خود در نارداران ِ باکو بر اثر بیماری قند و ریه پس از ۴۰ سال جهاد در راه ترویج اسلام و زندگی به رنگ خدا (صبغة الله)، در ۷۱ سالگی‌دار فانی را وداع گفت و روز جمعه در کنار تربت امام زاده رحیمه خاتون در نارداران به خاک سپرده شد.

نکته ‌ای که نباید از نظر دور داشت، این است که مرگ حاج علی اکرام نوعی شهادت تدریجی در اثر شکنجه‌ های دشمنان اسلام بود.

راه حاج علی اکرام که به تعبیر خود او، راه امام خمینی رحمت الله علیه بود، بی ‌شک در آذربایجان مستدام خواهد بود و آیندگان او و مجاهدت‌ هایش را بهتر و بیشتر خواهند شناخت. حاج علی اکرام به حق مرد خدا، مجاهد راه اسلام و قهرمان ملی آذربایجان بود، هر چند این لقب آخری خیلی دیر به او داده شود!…

رحمت خدا و سلام فرشتگان و درود اولیاءالله و نظر لطف اهل بیت پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم بر او باد تا ابد.

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

منبع: برگرفته از شبکه اطلاع رسانی دانا.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

شیعیان افغانستان
شیعیان افغانستان

افغانستان کشوری است که به‌ دلیل واقع شدن در مسیر چند سویه جنوب، غرب و آسیای مرکزی، به «قلب آسیا» معروف است و از موقعیت ویژه‌ ای برخوردار است. مساحت افغانستان ۶۵۲ هزار کیلومتر مربع می‌‎باشد. آمار دقیقی از جمعیت این کشور وجود ندارد. به لحاظ تنوع قومی، افغانستان سیمای ناهمگونی دارد. اقوام و نژادهای […]

۱۶ آذر ۱۴۰۰
1912
بیشتر بدانید
محرم در ازبکستان
محرم در ازبکستان

علاوه بر شیعیان که مقیدند در مجالس عزاداری شرکت کنند و اطعام بدهند، زنان و مردان اهل سنت نیز در این‌ گونه مجالس شرکت می‌ کنند و حتی مبالغی را نیز برای برپایی مجالس عزاداری می‌ پردازند. مراسم سوگواری سید الشهدا در بخارا، در مساجد و حسینیه‌ ها و در سمرقند در مساجد اهل بیت […]

۱۳ آذر ۱۴۰۰
4129
بیشتر بدانید
شیعیان ازبکستان
شیعیان ازبکستان

ازبکستان از کشورهای با اکثریت مسلمان در آسیای مرکزی و از جمهوری‌ های شوروی سابق است و تاشکند پایتخت آن است. شهرهای سمرقند، خیوه، بخارا و ترمذ در ازبکستان، از مراکز تاریخی و مشهور اسلامی در خراسان بزرگ و مناطق اطراف بود. مذهب تشیع از اواخر قرن دوم قمری در آسیای میانه رواج یافت. دانشمندان شیعه […]

۱۰ آذر ۱۴۰۰
6164
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − 9 =