پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

حیاتی‌ترین منطقه استراتژیک

0
(0)
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱
6147

شیعیان عربستان در استان شرقی، دوازده امامی هستند. آنها در حیاتی‌ترین منطقه استراتژیک این سرزمین پادشاهی سکونت دارند. منطقه ای که شیعیان در عربستان سعودی در آن زندگی می کنند به چند لحاظ اهمیت دارد: اول اینکه این منطقه از جمله مناطقی است که بیشترین و بزرگ‌ترین حوزه‌های نفتی کشور و جهان را در خود جای داده است و این خود یک امتیاز برای شیعیان عربستان، نسبت به دیگر مردم عربستان می باشد، دوم اینکه شیعیان این استان از لحاظ امنیت بین المللی و تجارت جهانی نقش به‌سزایی بر ثبات اقتصادی کشور دارند و سوم اینکه شیعیان عربستان در منطقه‌ای قرار دارند که این منطقه در نزدیکی سه کشوری که اکثر آنها شیعه هستند، یعنی ایران، عراق و بحرین قرار دارد و با آنها رابطه دارند.۱

آمار شیعیان عربستان که در استان شرقی متمرکز شده اند را حدود ۵ درصد از کل جمعیت عربستان یعنی ۹۷۰۴۵۲ نفر دانسته اند که البته این آمار از گروه های ضد شیعی عربستان نقل شده است.

فعالیت های شیعیان عربستان

در سال ۱۹۶۸م گروهی از شخصیت های شیعه جنبش «طلائع الرسالیین» را تاسیس کردند که از دل آن در سال ۱۹۷۵م. سازمان «الثوره الاسلامیه» بیرون آمد. همچنین شیعیان عربستان در سال ۱۴۰۰ق. دست به مخالفت و نا‌آرامی علیه دولت سعودی زدند که سرکوب و بسیاری از آنها دستگیر، شکنجه و شهید شدند.

سازمان «الثوره الاسلامیه» (انقلاب اسلامی) پس از جنگ خلیج فارس (اوایل دهه نود) از شکل انقلابی خود فاصله گرفت و نام خود را به «الحرکه الاصلاحیه» (جنبش اصلاح طلب) تغییر داد و اعلام کرد که خود را یک جنبش وطن پرست می داند و در پی مطالبات همه مردم عربستان، به‌ویژه شیعیان از دولت سعودی است. رهبری این جریان را گروهی از شیعیان سعودی ساکن انگلستان و آمریکا بر عهده داشتند. «شیخ حسن صفار» که مقیم دمشق بود، رهبری سیاسی آنها را بر عهده داشت و مرحوم آیت الله سید محمد شیرازی (مقیم ایران) مرجع تقلیدشان بود.

این جنبش فعالیت رسانه ای بارزی را در خارج از کشور سامان داد و کتاب‌ها و نشریاتی منتشر کرد و یک کمیته بین‌المللی حقوق بشر را تاسیس و با سازمان عفو بین الملل ارتباط برقرار کرد. سرانجام در اثر فعالیت های این جنبش و پس از جنگ خلیج فارس، دولت عربستان مجبور شد، به بهبود روابط با آنان اقدام کند. بنابراین در سال ۱۴۱۳ق/۱۹۹۳م. مذاکراتی برای بهبود روابط آغاز شد. در نتیجه این مذاکرات ۴۰ تن از زندانیان سیاسی شیعه آزاد شدند و اجازه ورود اعضای جنبش به داخل کشور را صادر شد و دولت بررسی مطالبات شیعیان را آغاز نمود.

وضعیت اجتماعی

اکنون که بیش از ۱۵ سال از آن تاریخ می گذرد هنوز اکثر مطالبات شیعیان یا محقق نشده یا در حد نازلی تحقق یافته است. از این رو اخیرا برخی از شخصیت‌های شیعه همچون «حمزه الحسن» مجددا از طریق رسانه‌ها اعتراضات خود نسبت به دولت سعودی را تشدید کرده اند. دولت سعودی گرچه مذهب تشیع را عملا پذیرفته، اما قانونی در این باره وضع نکرده و شیعیان در قبال فشارها و حملات رسانه‌ای، دستاویز قانونی محکمی برای دفاع از خود ندارند.

در عربستان شیعیان در ساخت مساجد آزادند، اما بازسازی مراقد امامان بقیع علیهم السلام و ساخت حسینیه همچنان ممنوع است. در امور دینی مثل نماز جماعت، جمعه و جلسات قرآن آزادی وجود دارد. هر چند اگر احساس شود که این فعالیت‌ها در حال گسترش است، از آن جلوگیری می کنند. در مناطقی که شیعیان در اقلیت هستند، محدودیت‌ها بیشتر است. اهانت‌های نویسندگان سَلفی به شیعیان در روزنامه‌ها و شبکه های تلویزیونی و سایت‌های اینترنتی عربستان همواره بوده و ممانعت نشده است.

در سال های اخیر از سوی علمای شیعه تلاش‌هایی صورت گرفته که با علمای میانه رو وهابیت ارتباط برقرار شود تا حساسیت آنها به تشیع کاهش یابد. اما بسیاری از علمای معتدل وهابی از ترس تندروها جرات نزدیکی به شیعیان را ندارند. مثلا هنگامی که از «سلیمان العوده» (وهابی تجدیدنظرطلب) دعوت شد تا از مناطق شیعه بازدید، نماید وی گفت: «از تندروها می ترسم» با این همه اخیرا قلم‌های وهابی جدیدی در روزنامه‌ها خواهان اعتدال در برخورد با شیعیان می شوند.

نحوه برخورد دولت عربستان با شیعه مربوط به شخص ملک فهد یا ملک عبدالله نیست. در دیدگاه دولت سعودی اوضاع داخلی، منطقه‌ای و جهانی بسیار مهم است. در واقع دولت عربستان رابطه خود با شهروندان را با توجه به رویدادهای منطقه تنظیم می کند. نکته دیگر این است که بهبود روابط ایران و عربستان به نفع شیعیان در عربستان و کل منطقه است و اثر مستقیم بر اوضاع شیعیان دارد.

برگرفته از مقاله: هفت اقلیم سلیمی نوه، ابراهیم.

منبع

۱-شیعیان عربستان، ص۲۱-۲۳

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

 

 

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

نمر باقر النمر
نمر باقر النمر

نَمِر باقر النمر معروف به شیخ نمر (۱۳۳۸ – ۱۳۹۴ش) در استان قطیف در شرق عربستان به‌دنیا آمد. وی تحصیلات دینی خود را در ایران و سوریه تکمیل کرد و پس از بازگشت به عربستان به فعالیت‌های دینی، اجتماعی و سیاسی پرداخت، از جمله برپایی مراسم مذهبی مانند نماز جمعه، برگزاری تجمعات سالروز تخریب بقیع، نقد سیستم […]

۱۱ خرداد ۱۴۰۱
8652
بیشتر بدانید
تبعیض در دین، شغل و ازدواج
تبعیض در دین، شغل و ازدواج

عربستان سعودی در زمینه مذهبی، تبعیض‌های بسیار شدیدی را به کار می برد و در واقع، تبعیض‌های مذهبی بیشتر به‌طرف شیعیان روانه است. به‌طوری که جامعه عربستان سعودی، شیعیان را از جایگاه هم سطح و هم‌تراز با سایر مسلمانان محروم کرده است. شیعیان قطیف مراسم سوگواری روز عاشورا را برگزار می کنند و وعّاظ شیعی […]

۸ خرداد ۱۴۰۱
7886
بیشتر بدانید
نفت زیر پای شیعیان سعودی
نفت زیر پای شیعیان سعودی

شیعیان استان شرقی عربستان سعودی همیشه در وضعیت اقتصادی پایین‌تری نسبت به دیگر گروه‌های جامعه عربستان بوده‌اند، مثلا ولتاژ برق مناطق شیعه نشین ۱۱۰ ولت و ولتاژ برق مناطق سنی نشین ۲۲۰ ولت می باشد و این تنها یک نمونه از سیاست‌های تبعیض گرایانه سعودی علیه شیعیان است. بسیاری بر این باورند که استان شرقی […]

۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱
7702
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هجده − یک =