پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

جایگاه پیامبر در نظام هستی

5
(1)
۱۲ مهر ۱۴۰۰
1701

نقش و جایگاه پیامبر اکرم

نقش و جایگاه پیامبراکرم صلی الله علیه و آله  در نظام هستی، دارای اهمیت بخصوصی می باشد؛ زیرا پیامبر پیامبراکرم صلی الله علیه و آله یگانه منبع و واسطه اصلی فیض حق و واسطه حق و خلق است.

دینداران قوانین و احکام دنیایی و دینی خویش را وامدار زحمات رسولان الهی و بخصوص رسول اکرم صلی الله علیه و آله می باشند. عرضه و انجام تحقیقات ژرف از سوی دانشوران ژرف اندیش از همه نحله‌ های علمی، گویای واقعیت ذکر شده می باشد، در این میان، امام خمینی رحمة الله علیه به عنوان عالم علوم عقلی و نقلی نیز به این مساله توجه ویژه داشته اند.

از آنجایی که ایشان به جایگاه پیامبر پیامبراکرم صلی الله علیه و آله با نگاه عمیق عرفانی پرداخته و از فیض عقل و تحفه نقل در کنار هم بهره برده و آن را با تکیه بر برهان مدلل نموده است. بنا شد جایگاه و منزلت پیامبر صلی الله علیه و آله را از نگاه عرفانی ایشان بررسی نماییم. بدیهی است، با روشن شدن جایگاه پیامبر صلی الله علیه و آله در عالم هستی و تبیین و تعمیق و بررسی دقیق آن، زمینه بحث‌هایی از شئونات مختلف و وظایف و مسوولیت‌ های پیامبر صلی الله علیه و آله را، نیز فراهم خواهد نمود.

رابطه حقیقت محمدیه وجوهر نبوت

برخی از حقیقت وجودی رسول اکرم صلی الله علیه و آله به عنوان جوهر وحقیقت نبوت یاد کرده وحقیقت محمدیه را به “کتاب مبین” تعبیر نموده اند که آیات حکمت و معرفت درآن درج گردیده است. در وجه دیگر، وجود رسول الله صلی الله علیه و آله را بعینه صراط مستقیم دانسته اند، که رسیدن به معرفت حق تعالی جز از طریق معرفت به حقیقت او ممکن نیست.

امام خمینی (ره) به عنوان صاحب نظر در فلسفه و هم به عنوان یک عارف، با الهام از آموزه‌های دینی، می فرماید: «… ذات مقدس حق -جل و علا- به حسب تجلی به اسم اعظم و مقام احدیت جمع… در مرآت عقل اول به جمیع شئون و مقام جامعیت تجلی فرمود؛ و از این سبب، همین اول مخلوق را  به نور مقدس نبی ختمی … تعبیر نموده‌اند؛ چنانچه در حدیث است از رسول خدا که: «اول مخلوق، نور من است» و در بعض روایات «اول مخلوق روح من است».

طبق بیان امام خمینی ذات مقدس حق تعالی در مقام احدیت به اسم اعظم «الله» تجلی نموده وانگهی در مرآت و آینه عقل اول، حقیقت محمدیه تجلی نمود.

احاطه قیومیه پیامبر نسبت به مخلوقات

این که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمودند: «خداوند موجودی برتر از من نیافریده است» ، اشاره به افضلیت آن حضرت صلی الله علیه و آله در مقام تعیّن خلقی اوست. تحقیقا وجود مقدس پیامبر صلی الله علیه و آله در نشئه خلقت و آفرینش اولین تعیّن و نزدیک‌ترین مخلوق به اسم اعظم است که اسم اعظم امام ائمه اسماء و صفات است.

و گرنه به لحاظ مقام ولایت کلی و برزخیت کبری که در قرآن از آن به مقام «دنی فتدلّی» یاد شده و در اصطلاح عرفانی از آن به «وجود انبساطی اطلاقی» و «وجه الله الاعظم و باقی» و مانند آن یاد می‌شود، همه موجودات و تعیّنات در حقیقت وجود او مستهلک‌ اند و اساسا چیزی از مخلوقات را نسبتی با او نیست؛ زیرا او بر همه احاطه قیومیه دارد، لذا افضلیت معنا ندارد و اولین و آخرین تصور نمی‌ شود، بلکه او اول است در عین آخر بودن و آخر است در عین اول بودن، به همان وجهی که باطن است، ظاهر است.

جامعیت پیامبر

از مسائل مهمی که در روایات نیز مطرح شده است، برتری انبیای الهی بر فرشتگان می باشد. این آموزه دینی در آثار امام خمینی رحمة الله علیه نیز به خوبی جلوه نموده است. امام خمینی رحمة الله علیه در کتاب مصباح الهدایه حدیث مفصلی را مطرح می‌ نماید. آنگاه به توضیح نکات کلیدی آن در برتری پیامبر صلی الله علیه و آله بر فرشته‌ ها می‌ پردازد.

قالَ علی علیه السلام فَقُلْتُ ؛ یا رَسُولَ اللّه فَأنْتَ أفْضَلُ اَمْ جَبرَئیلُ علیه السلام ؟ فَقَالَ صلی الله علیه و آله : یا عَلِی إنَ اللّه – تَبَارَک وَتَعالی – فَضَّلَ اَنبیائَهُ المُرسَلینَ عَلَی مَلائِکتِهِ الْمُقَرِبِینَ وَفَضَّلَنی عَلی جَمِیعِ النّبِیینَ وَالْمُرْسَلِینَ

حدیث این است: امیرالمؤمنین علیه السلام از رسول خدا صلی الله علیه و آله روایت می‌ نماید: «ما خَلَقَ اللّه أفْضَلَ مِنِّی ؛ وَ لا أَکرَمَ عَلَیهِ مِنّی». قالَ علی علیه السلام فَقُلْتُ ؛ یا رَسُولَ اللّه فَأنْتَ أفْضَلُ اَمْ جَبرَئیلُ علیه السلام ؟ فَقَالَ صلی الله علیه و آله : یا عَلِی إنَ اللّه – تَبَارَک وَتَعالی – فَضَّلَ اَنبیائَهُ المُرسَلینَ عَلَی مَلائِکتِهِ الْمُقَرِبِینَ وَفَضَّلَنی عَلی جَمِیعِ النّبِیینَ وَالْمُرْسَلِینَ…»

خداوند مخلوقی برتر از من نیافریده است و کرامت بیشتری از من به او نداده است. به رسول خدا صلی الله علیه و آله گفتم: آیا شما برتر هستید یا جبرئیل؟ حضرت فرمود: ای علی! خداوند متعال انبیای مرسلین را بر فرشتگان مقرب فضیلت داد و مرا بر همه انبیا و پیامبران فضیلت بخشیده است».

امیرالمومنین و رسول اکرم نور واحدند

امام خمینی (ره) درباره پرسش امیرالمومنین علیه السلام از رسول اکرم صلی الله علیه و آله به اینکه آن حضرت افضل است یا جبرئیل؟ می گوید این بیان برای کشف حقایق نسبت به بقیه خلایق است والا امیرالمومنین علیه السلام و رسول اکرم صلی الله علیه و آله در نشئه عقلی حقایق را از رسول الله صلی الله علیه و آله دریافته است؛ زیرا هر دو نور واحد هستند.

امام خمینی برای رسول خدا صلی الله علیه و آله مقام احدیت جمع حقایق غیبیه و شهادتیه را قائل می‌شود و نسبت رسول خدا صلی الله علیه و آله با مردم را همانند نسبت اسم اعظم الله به سایر اسماء و صفات الهی می‌داند همان گونه که اسم اعظم جامع همه اسماء و صفات و محیط بر همه است، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، نیز از چنین جامعیتی برخوردار است.

فضیلت رسول اکرم، فضیلتی حقیقی

به عقیده امام خمینی برتری پیامبر به فرشتگان و انسان ها برتری اعتباری، قرار دادی و تشریفاتی نیست، مثل فضیلت سلطان بر رعیت، بلکه یک نوع فضیلت حقیقی و از کمالات وجودی است که ناشی از احاطه کامل و تسلط قیومی آن حضرت است که این احاطه و تسلط، پرتو و سایه‌ای از احاطه اسم اعظم «الله» بر سایر اسماء و صفات الهی است.

همانگونه که اسم اعظم «الله» محیط شرافتش بر دیگر اسماء، شرافت تشریفاتی و اعتباری نیست، همچنین پیامبر هر عصر و مخصوصا پیامبر ما صلی الله علیه و آله که مربوب امام ائمه اسماء و صفات (اسم اعظم الله) است، ریاست بر همه امت‌ های گذشته و آینده از آن اوست و بلکه همه نبوت‌ ها از شئون نبوت اوست و نبوت او دائره بزرگی است که بر همه دائره‌ های کلی و جزئی و بزرگ و کوچک احاطه دارد.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد آرا: 1

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

دلایل وجوب امام زمان (عج)
دلایل وجوب امام زمان (عج)

همه ادیان و مذاهب، عقیده دارند که یک منجی و یک دست مقتدر الهی در مقطعی از تاریخ خواهد آمد و در نجات بشر از ظلم و جور معجزه گری خواهد کرد.۱ ایمان و عقیده به ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌ فرجه ‌الشریف در اسلام به قدرى اصیل و ریشه‌دار و با اهمیت است که یكى […]

۲۴ مهر ۱۴۰۰
1004
بیشتر بدانید
شهادت امام حسن عسکری (ع)
شهادت امام حسن عسکری (ع)

ابومحمد حسن بن علی عسکری علیه السلام (۲۳۱ یا ۲۳۲ – ۲۶۰ ه.ق) فرزند امام هادی علیه السلام بوده و مادر ایشان را حُدَیث یا حدیثه گفته اند. ظاهرا ولادت آن حضرت  در ربیع الثانی سال ۲۳۲ در مدینه بوده است. شمایل آن حضرت احمد بن عبیدالله بن خاقان، خصوصیات ظاهری و رخسار حضرت را […]

۲۲ مهر ۱۴۰۰
3231
بیشتر بدانید
معصوم سیزدهم
معصوم سیزدهم

  فعالیت های راهبردی امام حسن عسکری علیه السلام امام حسن عسکری علیه‌السلام در مدت کوتاه امامت خویش(۲۵۴-۲۶۰ ه.ق) با سه نفر از خلفای عباسی که هریک از دیگری ستمگرتر بودند، معاصر بودند، این سه تن عبارتند از: ۱-المعتز بالله  (۲۵۲-۲۵۵ ه.ق) ۲- المهتدی بالله (۲۵۵-۲۵۶ ه.ق) ۳- المعتمد بالله (۲۵۶-۲۷۹ ه.ق)۱   اوضاع سیاسی […]

۲۱ مهر ۱۴۰۰
765
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

13 − 6 =