پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

بازی و تربیت کودک

0
(0)
۵ مهر ۱۴۰۰
859

اهمیت بازی

بازی و اسباب‌بازی، سهم قابل توجهی در دوران کودکی دارد. کودک بیشتر اوقات خود را صرف بازی می­ کند و در این کار، از اسباب‌ بازی­ های رایج بهره‌ می ­گیرد یا از وسایل پیرامونی، برای خودش اسباب‌ بازی می­ سازد. ازاین‌رو، می‌ توان ادعا کرد که اسباب‌ بازی، یکی از مهم‌ترین عوامل سبک‌ساز و تاثیرگذار در شخصیت کودکان و نوجوانان است.

قاعده مهم

این قاعده را هرگز فراموش نکنیم: «پاسخگویی به نیازهای انسان یکی از اصلی ترین راه های ابراز محبت به اوست.» والدینی که به این قانون اعتقاد دارند، باید بدانند بازی یکی از نیازهای حقیقی بوده و زیاده طلبی به حساب نمی آید. نیاز به بازی در کودکان زیر هفت سال دوچندان است. در آموزه های دینی به والدین توصیه شده کودکان را تا هفت سال رها کنند تا آنها مشغول بازی باشند.

امام صادق علیه السلام می فرمایند:« دِعْ إِبْنَک یلْعَبُ سَبْعَ سَنینَ… ، فرزندت را رها کن که تا هفت سال بازی کند.»۱

پاسخ نگفتن به هریک از نیازهای فرزند، عواقب ناگواری در تربیت او به دنبال خواهد داشت. بسیاری از مشکلات تربیتی فرزندان ما به دلیل عدم مدیریت صحیح در پاسخ گویی به نیاز بازی ست.

بازی‌با کودک در سیره معصومین

یکی از اصحاب رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل می کنند: روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله به نمازی فراخوانده شد و ایشان در حالی که نوه خویش امام حسن مجتبی علیه السلام را در آغوش گرفته بودند به مسجد رفتند. حضرت پیش از نماز، امام حسن مجتبی علیه السلام را از آغوش خویش پایین آورده و در کنار خود روی زمین گذاشتند. نماز آغاز شد و وقتی حضرت به سجده رفتند، سجده ایشان طول کشید.

من در میان جمعیت بودم که سر از سجده برداشته و دیدم، امام حسن مجتبی علیه‌السلام بر کتف رسول خدا صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌ آله سوار شده. وقتی سلام نماز داده شد، مردم به رسول‌ خدا گفتند: در این نماز سجده‌ ای کردید که تا به حال چنین سجده‌ ای از شما ندیده بودیم. گویا وحی بر شما نازل شده بود. حضرت فرمودند: نه، وحی بر من نازل نشده بود، اما فرزندم بر دوش من سوار شده بود و من هم خوش نداشتم عجله کنم تا او از دوشم پایین بیاید.۲

برخورد پیامبر عزیزمان نشان می دهد که چه اندازه کودک به بازی نیاز دارد. برای فهم اهمیت موضوع کافی ست به این نکته توجه کنیم که کسی مانند پیامبر اکرم صلی‌ الله‌ علیه‌ و‌ آله، نه به جهت مناجات با خدا، بلکه به دلیل برآورده شدن نیاز بازی یک کودک سجده نمازشان را طولانی کردند.۳

یک مثال کاربردی

همیشه دیده ایم وقتی کودکی زیر هفت سال می خواهد با لیوان آب بازی کند، والدین لیوان را از او دور می کنند. برای این کار هم هرکسی شیوه ای دارد. عده ای روی دست کودک می زنند. عده ای اخم می کنند. و عده ای حواس کودک را پرت می کنند. که به هر حال کودک موفق به بازی با آن لیوان آب نشده است.

در دو روش اول کودک تحقیر شده و در روش سوم درست است که کودک تحقیر نمی شود اما رشد هم نمی کند. بهترین شیوه این است که یک لیوان خالی کنار لیوان نیمه پر بگذارید، تا کودک با این دو لیوان بازی کند و بعد از ارضا شدن حس کنجکاوی اش به جهت دیگر حرکت کند.

نقش بازی در تربیت کودک

نقش بازی در تربیت کودک

تاثیر دو رفتار متفاوت

آن مربی که جلوی بازی طفل را بگیرد در نظر او مزاحم محسوب می شود. و آنکه امکان تجربه و بازی را برای او فراهم می کند، مورد اعتماد کودک واقع می شود.

وقتی مربی اجازه بازی به طفل ندهد، در واقع به او می گوید: تو کوچک تر از این هستی! تو نمی دانی، نمی فهمی، تو لایق این کار نیستی و … در واقع از همان کودکی، بچه را محجور بار می آورد. همان طور که به انسان سفیه حق تصرف در اموال خود را نمی دهند. نمی گذارد کودک هم از استعدادهای خود استفاده کند و با اشیا بازی کند تا رشد یابد.

اما آن مربی که با قرار دادن لیوان خالی شرایط بازی را برای کودک فراهم می کند، به او می گوید تو حق بازی کردن داری و می توانی آب بازی کنی، تو توانا هستی. این کار باعث علاقه کودک به مربی می شود و اگر این مربی مومن باشد این علاقه باعث علاقه کودک به خدا می شود.۴

اصلی ترین پیام بازی

با توجه به جمله اول مطلب، یکی از اصلی‌ ترین پیام‌ های بازی کردن با کودکان، محبت است. لذا کودکان به کسانی که بیشتر با آنان بازی می‌ کنند، علاقه بیشتری دارند. و هر اندازه نیازی که برآورده می‌ شود، اساسی‌ تر باشد، محبتی که از طریق پاسخ‌ گویی به آن نیاز ایجاد می‌ شود، عمیق‌ تر خواهد بود. از همین روست که نزدیکی روحی میان والدین و بچه‌ ها را که از بازی حاصل می‌ شود، در کمتر رفتاری می‌ توان یافت.

لذا اهل‌بیت علیهم‌السلام علاوه بر توصیه به بازی‌ با کودک، خود نیز با آنان بازی می‌کردند. لذا این نکته را فراموش نکنید که بدون بازی کردن با کودک (یعنی والدین با او هم بازی شوند) و فراهم کردن زمینه بازی برای او راه‌های دیگر ابراز محبت کارایی لازم را نخواهند داشت.

این مطلب ادامه دارد …

منابع

۱-الکافی،ج۶،ص۴۶

۲- دُعِی النَّبِی اِلَی صَلَاةٍ وَ الْحَسَنُ مُتَعَلِّقٌ بِهِ فَوَضَعَهُ النَّبِی صمُقَابِلَ جَنْبِهِ وَ صَلَّی فَلَمَّا سَجَدَ اَطَالَ السُّجُودَ فَرَفَعْتُ رَاْسِی مِنْ بَینِ الْقَوْمِ فَاِذَا الْحَسَنُ عَلَی کَتِفِ رَسُولِ اللَّهِ صفَلَمَّا سَلَّمَ ع قَالَ لَهُ الْقَوْمُ یا رَسُولَ اللَّهِ لَقَدْ سَجَدْتَ فِی صِلَاتِکَ هَذِهِ سَجْدَةً مَا کُنْتَ تَسْجُدُهَا کَاَنَّمَا یوحَی اِلَیکَ فَقَالَ صلَمْ یوحَ اِلَی وَ لَکِنَّ ابْنِی کَانَ عَلَی کَتِفِی فَکَرِهْتُ اَنْ اُعَجِّلَهُ حَتَّی نَزَل، بحارالانوار، جلد ۴۳، ص۲۹۴

۳- کتاب من دیگر ما، جلد چهارم، محسن عباسی ولدی

۴- کتاب تربیت دینی کودک، آیت‌الله حائری‌شیرازی

۵- برای مطالعه بیشتر رجوع کنی به چرا بازی بچه ها را جدی نمی‌گیریم(۱) و چرا بازی بچه ها را جدی نمی‌گیریم(۲)

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

بازی بچه‌ها را جدی می‌گیریم؟(۱)
بازی بچه‌ها را جدی می‌گیریم؟(۱)

  چرا بازی بچه‌ها را جدی نمی‌گیریم؟ (۱) نا آگاهی از ضرورت بازی برخی از والدین بازی را ضرورت زندگی کودک نمی‌ دانند و از آثاری که بازی در زندگی کودک دارد بی‌ خبرند. تا وقتی ضرورت بازی برای اینها روشن نشود، انگیزه‌ ای برای بازی با کودک و یا فراهم کردن زمینه بازی برای […]

۲۱ مهر ۱۴۰۰
2082
بیشتر بدانید
کتاب منِ دیگرِ ما
کتاب منِ دیگرِ ما

  «منِ دیگرِ ما» تلاش می کند با تکیه بر مبانی دینی، مهارت های تربیت فرزند در دنیای امروز را با قلمی ساده و روان به پدران و مادران آموزش دهد. معرفی اجمالی این اثر، که به قلم جذاب و دلنشین محسن عباسی ولدی نوشته شده است، هفت جلد دارد. این مجموعه، با عناوین زیبا […]

۱۷ مهر ۱۴۰۰
602
بیشتر بدانید
در دامان مادر‏
در دامان مادر‏

  امام خامنه ای (حفظه الله) همه تحت تأثیر مادران هستند. آنکه بهشتی می‌ شود، پایه‌ بهشتی شدنش از مادر است. ۱ بهترین روش تربیت فرزند انسان، این است که در آغوش مادر و با استفاده از مهر و محبت او پرورش پیدا کند.۲ از همه‌ کارهای زن مهمتر، تربیت فرزندان و تقویت روحی شوهران […]

۲۹ شهریور ۱۴۰۰
962
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هفده − هفت =