پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

دلایل وجوب امام زمان (عج)

5
(1)
۲۴ مهر ۱۴۰۰
1337

همه ادیان و مذاهب، عقیده دارند که یک منجی و یک دست مقتدر الهی در مقطعی از تاریخ خواهد آمد و در نجات بشر از ظلم و جور معجزه گری خواهد کرد.۱

ایمان و عقیده به ظهور حضرت مهدی عجل‌الله‌ فرجه ‌الشریف در اسلام به قدرى اصیل و ریشه‌دار و با اهمیت است که یكى از ضروریات دین مبین اسلام به شمار مى ‌رود و منكر آن از آیین اسلام بیرون است.

امام زمان

دلایل عقلی و نقلی وجوب امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف۲

دلایل عقلی

علّت ها و فلسفه هایی که برای ضرورت و لزوم وجود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گفته اند، همان علت ها برای ضرورت وجود جانشین و وصی پیغمبر نیز صادق است.

پس از وفات آن حضرت باید باشد تا مردم به جانشین پیغمبر در شئون مختلف زندگی خود مراجعه کنند -همانگونه که به پیغمبر مراجعه می کردند- پس بر خداوند متعال واجب است که او را نصب فرماید  و بر مردم نیز واجب است آن امام را بشناسند زیرا که پیروی کردن بدون معرفت و شناخت امکان ندارد .

شبهه

اگر کسی اشکال کند که، علت برانگیختن پیامبر با این مورد فرق می کند زیرا که مردم در امور معاش و شئون زندگی مادی و جنبه های اخروی و امور مربوط به معاد، به پیامبر نیازمندند تا از جانب خداوند قانونی برای آنان بیاورد و مطابق آن عمل نمایند. پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلّم آنچه مورد نیاز مردم است را برای آنان آورد و قواعد و احکامی برایشان بیان فرمود و مردم آن ها را شناختند وعمل کردند دیگر نیاز برطرف می شود و برای بیان و آموزش قواعد و احکام دین وجود علما وکتاب های مربوطه بسنده است، پس وجود وصی و جانشین پیغمبر لازم نیست.

جواب به این شبهه

اول اینکه پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم قواعد را به طور کلی بیان فرموده و دستورات دین را به مقدار مورد نیاز عموم در آن زمان تشریح کرده است، بنابراین احتیاج مردم با آن مقدار از بیان برطرف نشده بلکه پاره ای از مسائل حتی بر علما و دانشمندان بزرگ پوشیده می ماند، چه رسد به دیگران!

دوم آنکه انسان ها با توجه به هواها و خواسته های نفسانیشان در نزاع و کشمکش و اختلاف واقع می شوند – این معنی را با وجدان احساس نموده و با چشم می بینیم – لذا مقتضای لطف خداوند است که برای از میان رفتن هرگونه نزاع و اختلاف، شخصی را تعیین نماید که حقایق و واقعیت ها را کاملا بداند تا در هر زمان مردم به چنین شخصی رجوع کنند ودر نزاع ها ومرافعه ها از او کمک بگیرند ودر نتیجه حق به حقدار برسد وعدالت الهی درمیان مردم گسترش یابد .

آن شخص که خداوند او را برای رفع اختلاف و نزاع برگزیده، همان “امام”است که مردم وظیفه دارند از او پیروی کنند و درشئون مختلف خود به او مراجعه و بر او اعتماد نمایند .

سوم اگر فرض کنیم تمام علما و دانشمندان به تمام احکام عمل کنند بازهم وجود ایشان ما را از وجود امام بی نیاز نمی سازد زیرا که آنان از سهو و اشتباه معصوم نیستند .

شبهه دوم

ممکن است بیان شود که امامان ما در زمان حضورشان جز بر مبنای قواعد ظاهری حکم نمی کردند و به عبارت دیگر آنان روی قواعدی که علما در زمان غیبتشان حکم می کنند، حکم می کردند پس چگونه ادعا می شود که مقتضای لطف الهی تعیین و نصب امام است تا بر مبنای حق و واقعیت ها حکم کند .

پاسخ به شبهه دوم

این روش به خاطر مانعی بود که از ناحیه مردم وجود داشت چنان که مانع ظهور امام نیز از طرف مردم است.  پس در این صورت هیچ گونه اعتراضی بر آنان وارد نیست و به هیچ وجه نباید خیال کرد که این امر با لطف الهی متناقض است. دلیل بر این مدعی روایاتی است که از خود ایشان وارد شده و تصریح می کند که چنان چه ریاست و خلافت به طور کامل به آنان واگذار می شد و در تصرفات، دستشان باز بود به حکم آل داوود حکم می کردند و احکام واقعی را برای مردم آشکار می ساختند. 

امام  صادق علیه السلام فرمودند: دنیا تمام نخواهد شد تا اینکه مردی از تبار من ظهور نماید که به حکم آل داوود حکومت کند و از بینه و شاهد نپرسد به هر موجودی حقش را می دهد .۳

از عمار ساباطی آمده است که گفت: به حضرت امام صادق علیه السلام عرضه داشتم اگر حکومت به دست شما رسد چگونه حکم خواهید کرد؟ فرمودند: به حکم الهی و به حکم داوود پس هرگاه بر ما قضیه ای پیش بیاید که حکم آن نزد ما حاضر نباشد، روح القدس آن را به ما القاء خواهد کرد.۴

تفاوت غایب بودن با عدم وجود امام

در اینجا این سوال پیش می آید که بودن امام با نبودنش در حالی که از دیدگان مردم پنهان و غایب باشد چه فرق می کند ؟

جواب این است که:

اولا نظر به اینکه مانع ظهور و آشکار بودن آن حضرت، ناشی از خود مردم است این مطلب منافاتی با لطف خداوند ندارد و دلیل نمی شود بر اینکه احتیاجی به وجود آن حضرت نیست، بلکه بر مردم واجب است که موانع ظهور را برطرف سازند تا از نور مقدسش بهرمند شوند و از انواع علوم و معارفش استفاده کنند .

ثانیا غیبت آن حضرت در همه زمانها و از همه انسان های مومن نیست، بلکه برای بسیاری از بزرگان مومنین اتفاق افتاده است که به خدمت حضرتش شرفیاب شده و به محضر مقدسش راه یافته اند .

ثالثا  منافع وجود مبارک آن حضرت منحصر در بیان علوم نیست، بلکه همه آنچه از مبدا و سرچشمه فیض الهی به مخلوقات می رسد از برکات وجود او می باشد.

در توقیع مبارکی که از سوی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف برای اسحاق بن یعقوب  صادر شده آمده است:
«… اما چگونگی بهره مندی از من در عصر غیبتم، درست همانند بهره مندی، از خورشید است؛ هنگامی که ابرها آن را از چشم‌ها بپوشاند..۵

امام زمان

دلایل نقلی

روایات بسیاری در حد تواتر، دراین باره وارد شده که ما به خاطر رعایت اختصار به ذکر قسمتی از آن ها که ثقة الاسلام محمد بن یعقوب کلینی در کتاب کافی آورده است، اکتفا می کنیم :

۱-  معاویه ابن عمار روایت است که : حضرت صادق علیه السلام درباره آیه مبارکه «وَ للَّهِ الأَسمآء الحُسْنی فَاْدعُوهُ بها؛ و برای خداوند نیکوترین نامها است ، پس او را با آنها بخوانید».۶

فرمودند: به خدا قسم ما آن اسماء حسنی هستیم که خداوند هیچ عملی را از بندگان نمی پذیرد، مگر با شناخت و معرفت ما.

۲-امام کاظم علیه السلام  فرمودند: «حجت خداوند بر خلقش تمام نمی گردد مگر به وسیله امامی که شناخته شود».

 پس شناخت امام بر مردم واجب است و تعیین او بر خداوند لازم .

۳- از زراره روایت است که گفت به حضرت امام باقر علیه السلام گفتم: مرا از شناخت امام از شما خاندان آگاه ساز، آیا شناخت او بر همه مردم واجب است ؟ فرمودند: خداوند عز و جل حضرت محمد صلی الله علیه وآله وسلم را بر همه مردم جهان به عنوان رسول و حجت الهی برهمه خلایق درزمین برانگیخت پس هر آنکه به خداوند و رسول خدا ایمان آورد و از او پیروی نمود و رسالتش را تصدیق کرد، واجب است بر او که امام از ما را بازشناسد و هر آنکه ایمان به خدا و رسول او نیاورده و او را تصدیق ننموده و حق خدا و رسول او را نشناخته، چگونه بر او واجب باشد شناخت امام در حالی که هنوز ایمان به خدا و رسول او نیاورده و حق آن ها را نشناخته است.

منابع

۱- بیانات مقام معظم رهبری دامت برکاته ۱۷ دی ماه ۱۳۷۴

۲- دلایل عقلی و نقلی وجوب امام زمان  اقتباس از کتاب مکیال المکارم، تالیف مرحوم آیت الله سید محمد تقی موسوی اصفهانی است.

۳- اصول کافی، کلینی.

۴-همان.

۵- کمال الدین و تمام النعمة، شیخ صدوق، ج۲.

۶- سوره أعراف ، آیه ۱۸۰

برای مطالعه بیشتر

دعای سلامتی امام زمان(عج)

حکم احترام به نام مبارک امام زمان

شهادت امام حسن عسکری علیه السلام

عبدالمطلب (ره)

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد آرا: 1

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

اعمال ماه جمادی الاول
اعمال ماه جمادی الاول

  اعمال مشترک تمام ماه ها: ۱ـ دعا: در زمان دیدن هلال ماه جمادی الاول خواندن دعاى هلال وارد شده است و أقلّش آن است که سه مرتبه بگوید«اللّهُ اَکْبَر» و سه مرتبه«لا إلهَ الَّا الْلّه» و سپس بگوید:«اَلْحَمْدُ لِلّهِ الَّذى أذْهَبَ شَهْرَ کَذا وَ جاءَ بِشَهْرِ کَذا». بهترین دعاى زمان رؤیت هلال دعاى ۴۳ […]

۱۵ آذر ۱۴۰۰
4620
بیشتر بدانید
رویدادهای ماه جمادی الاول
رویدادهای ماه جمادی الاول

  جَمادی‌الاولی یا جُمادی‌الاَوَّل، پنجمین ماه سال هجری قمری است. علت نامگذاری: جمادی‌ از ریشه ‌جمادا (جَمُدَ) به ‌معنای ‌انجماد، سرمای ‌سخت ‌و یخ‌ زدن‌ است. این ‌ماه‌ را از آن ‌رو جمادی ‌نامیده‌اند كه در زمان نام‌گذاری، ‌آب ‌در این‌ ماه‌ منجمد می‌شده است.۱  رویدادهای مهم ماه جمادی الاول: روز پنجم جمادی الاول ۵ق. […]

۱۵ آذر ۱۴۰۰
2917
بیشتر بدانید
علامه امینی صاحب الغدیر
علامه امینی صاحب الغدیر

عبدالحسین امینی نجفی مشهور به «علامه امینی» از علمای بنام شیعه و مولف «الغدیر» است.عبدالحسین در سال ۱۳۲۰ ه.ق (برابر با ۱۲۸۱ ه.ش) در شهر تبریز، در خانه‌ای سرشار از علم و تقوا به دنیا آمد. شیخ احمد امینی تبریزی،۱پدر بزرگوار علامه امینی از عالمان با تقوا بود. پدربزرگ علامه امینی، مولی نجف‌قلی مشهور به […]

۱۳ آذر ۱۴۰۰
1750
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه + 8 =