پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

اعمال ماه شعبان

0
(0)
۱۲ اسفند ۱۴۰۰
2526

 

اعمال ماه شعبان نیز بر دو گونه است؛ اعمال مشترک و اعمال مخصوص

اعمال مشترک ماه شعبان:

 روزه:

درباره روزه مستحبی در این ماه بسیار تأکید شده است. رسول گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم این ماه را روزه می گرفتند و آن را به ماه مبارک رمضان وصل می کردند.۱

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمودند: «شعبان ماه من است و رمضان ماه خداست؛ هر کس یک روز از ماه مرا روزه بدارد، من در قیامت شفیع او خواهم بود و هر کس، دو روز از آن را روزه بگیرد، خداوند گناهان گذشته اش را می آمرزد و هر کس که سه روز روزه بدارد، به او گفته می شود (از گناهان پاک شده ای) اعمالت را از ابتدا شروع کن».

استغفار:

طبق روایت امام صادق علیه السلام هر روز هفتاد مرتبه بگوید: «اسْتَغْفِرُاللَّهَ وَ اسْأَلُهُ التَّوْبَهَ»۲

هر روز هفتاد مرتبه «اسْتَغْفِرُاللَّهَ الَّذی لا الهَ الَّا هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحیمُ، الْحَیُّ الْقَیُّومُ، وَ اتُوبُ الَیْهِ»

از روایات استفاده می شود که هر کس هر روز از این ماه هفتاد مرتبه استغفار کند، مثل آن است که در ماه‌های دیگر هفتادهزار مرتبه استغفار کرده است.

صدقه دادن و کمک به نیازمندان:

صدقه در این ماه فضیلت فراوان دارد. راوی می گوید: به امام صادق علیه‌السلام عرض کردم: یابن رسول اللَّه! بهترین اعمال در این ماه کدام است؟ فرمود: صدقه دادن و استغفار. هر کس در ماه شعبان صدقه دهد، خداوند متعال، صدقه او را پرورش می دهد همچنان که شما شتربچه ای را پرورش می دهید، و در قیامت به صاحبش می رسد، در حالی که به اندازه کوه احُد بزرگ شده باشد!۳

صلوات:

از امام صادق نقل شده است که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمودند: شعبان ماه من است، در این ماه بر من و آل من، بسیار صلوات بفرستید.

ذکر لااله‌اله‌الله:

در تمام این ماه، هزار بار بگوید: لا الهَ الَّا اللَّهُ، وَ لانَعْبُدُ الَّا ایَّاهُ، مُخْلِصینَ لَهُ الدّینَ، وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ

در روایتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله آمده است: کسی که چنین کند؛ در قیامت در حالی از قبرش خارج می شود که چهره اش مثل ماه شب بدر (شب چهاردهم) می درخشد.

نماز روز پنجشنبه ماه شعبان:

برای پنجشنبه های ماه شعبان نماز مخصوصی وارد شده است. برای توضیحات بیشتر به مفاتیح نوین مراجعه نمایید.

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: در هر روز پنجشنبه از ماه شعبان، آسمانها را زینت می کنند، و فرشتگان عرض می کنند: خداوندا! روزه دارانِ این ماه را بیامرز و دعایشان را مستجاب گردان!

صلوات شعبانیه:

صلوات مخصوص ماه شعبان، که از امام سجاد علیه السلام نقل شده در هر روز از ماه شعبان در وقت ظهر و در شب نیمه آن، بخواند.

 مناجات شعبانیّه

این مناجات اهمیت فراوان دارد که همه ائمّه معصومین علیهم‌السلام بر آن مداومت داشتند و مطالعه محتوای آن نیز گواه بر اهمیت فوق العاده آن است و در واقع یک دوره عرفان اسلامی در بالاترین سطح در آن منعکس شده و اگر انسان مفاهیم این مناجات عظیم را در درون قلب و جان خود پیاده کند، مقامات طولانی سیر و سلوک الی اللَّه را پیموده است.

آنچه مهم است دقت در بندبند این مناجات و تعبیرات لطیف و عالی آن و سپس هماهنگ ساختن روح و فکر با این تعبیرات است.

ماه شعبان

اعمال مخصوص شب ها و روزهای ماه شعبان:

شب اول ماه:

برای شب اول ماه در کتاب «اقبال» نمازهای زیادی ذکر شده است که از جمله آن،دوازده رکعت نماز است

روز اول ماه:

روزه این روز فضیلت فراوانی دارد و از امام صادق علیه السلام نقل شده است که هر کس روز اول ماه شعبان را روزه بگیرد، بهشت بر او واجب می شود!

رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم فرمودند: هر کس سه روز اول ماه شعبان را روزه بگیرد و شبهایش را قیام کند و دو رکعت نماز بگزارد؛

که در هر رکعتی یک مرتبه «حمد» و یازده مرتبه «قُل هُوَ اللَّهُ احد»، خداوند شرّ اهل آسمان و زمین و شرّ ابلیس و هر سلطه ستمگری را از او برطرف سازد و خداوند گناهان فراوانی را از او می آمرزد.

 روز سوم ماه:

روزه و دعای مخصوص این روز بمناسبت میلاد حضرت امام حسین علیه‌السلام.

شب سیزدهم ماه:

شب سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم! «لیالی بیض» یعنی شبهای روشن، نامیده می شود. برای این شب ها اعمالی است همانند اعمال ماه رجب!

شب نیمه شعبان:

این شب، شب بسیار مبارکی است! از امام صادق علیه‌السلام روایت شده است که از امام محمد باقر علیه‌السلام از فضیلت شب نیمه شعبان سؤال شد، فرمود: آن شب، بعد از شب قدر بافضیلت ترین شب های سال است. در این شب، خداوند به بندگانش فضل خود را عطا می فرماید و به کرم خویش، آنان را می آمرزد؛ در این شب، برای تقرب به خداوند سعی و کوشش نمایید!

زیرا این شب، شبی است که خداوند به ذات مقدس خود قسم یاد کرده است که نیازمندی را دست خالی برنگرداند، مادامی که معصیت و گناهی را نخواهد و شبی است که خدای متعال آن را برای ما اهل البیت علیهم السلام قرار داد، آن گونه که شب قدر را برای پیامبر ما قرار داد. پس در دعا و ثنای الهی در این شب کوشش کنید.۴

از جمله برکات این شب؛ ولادت باسعادت منجی عالم بشریّت، مهدی موعود، امام زمان عجّل‌اللَّه‌تعالی‌فرجه الشّریف در سحرگاه آن است.

برای این شب چند عمل است:

اول: غسل

دوم: احیای این شب است، به نماز و دعا و استغفار.

در روایتی که حضرت امیر مؤمنان از رسول خدا  نقل می کنند آمده است: «هنگامی که شب نیمه شعبان فرا می رسد آن را به عبادت به سر برید و روزش را روزه بدارید، زیرا از اول تا آخر این شب، از جانب خداوند ندا می آید: آیا استغفار کننده ای هست که از گناهان خویش آمرزش طلبد، تا گناهان او را بیامرزم؟ آیا کسی هست که طلب روزی کند و من روزی او را وسعت بخشم؟»۵

تاکید جبرئیل:

در روایتی آمده است که جبرئیل به رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم گفت:

هر کس این شب را به تسبیح و تکبیر و دعا و نماز و استغفار و … احیا بدارد، خداوند گناهانش را می آمرزد، و جایگاه و منزل او بهشت خواهد بود …ای محمّد! این شب را احیا بدار، و به امّتت فرمان ده آن را احیا دارند.

جبرئیل پس از بیان فضایل دیگری برای این شب! در پایان گفت: محروم واقعی کسی است که از خیر و برکت این شب محروم باشد.

نماز جعفر طیارنیز از اعمال این شب است.

زیارت امام حسین علیه‌السلام در شب نیمه شعبان:

امام صادق علیه السلام فرمودند: وقتی که نیمه شعبان می شود از افق اعلی(از جانب خداوند) به زائر امام حسین علیه‌السلام ندا می دهند که، اکنون با گناهان آمرزیده برگرد، پاداش تو به عهده پروردگارت و پیامبر خداست!۶

حداقل زیارت آن حضرت آن است که انسان آن شب، بر روی بام خانه و یا فضای باز دیگری برود و به سمت راست و چپ آسمان نگاه کند، آنگاه به بالای سر نظر افکند و با انگشت به سمت راستِ قبله اشاره کند و بگوید:

السَّلامُ عَلَیْکَ یا أبا عَبْدِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلامُ عَلَیْکَ وَ رَحْمَهُ اللَّهِ وَ بَرَکاتُهُ.

برای شب نیمه شعبان زیارت مخصوصه ای نیز ذکر شده است.

اعمال دیگری نیز برای شب نیمه شعبان بیان شده که در کتب ادعیه خصوصا مفاتیح نوین‌ می‌توان مشاهده نمود.

 

اعمال پایانی ماه شعبان:

از امام صادق علیه‌السلام نقل شده است که: هر کس سه روز از آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و به ماه مبارک رمضان متصل سازد، خداوند متعال ثواب روزه دو ماه متوالی را برای او بنویسد.

اباصلت هروی می گوید: جمعه آخر ماه شعبان خدمت امام رضا علیه‌السلام رسیدم. حضرت فرمودند: ای اباصلت! اکثر ماه شعبان رفت و امروز جمعه آخر ماه است! پس تقصیرها و کوتاهی های گذشته را در بقیه این ماه جبران کن! و به آنچه برای تو سودمند است روی آور؛

بسیار دعا کن و استغفار نما و قرآن را بسیار تلاوت کن و از گناهان خود توبه نما، تا وقتی که ماه رمضان داخل می شود، خود را برای خدا خالص ساخته باشی!  هر دَیْن و امانتی بر عهده داری، ادا کن!

کینه هر کس که در دل داری بیرون نما و گناهانی را که انجام می دادی ترک کن! و از خدا بترس و در امور پنهان و آشکار خود بر خدا توکّل نما، که هر کس بر خدا توکّل کند، خداوند امور او را کفایت می نماید، و در بقیه این ماه این دعا را بسیار بخوان:

«اللهُمَّ انْ لَمْ تَکُنْ غَفَرْتَ لَنا فیما مَضی مِنْ شَعْبانَ، فَاغْفِرْ لَنا فیما بَقِیَ مِنْهُ؛ بار خدایا، اگر مرا در روزهای سپری شده از شعبان نیامرزیده ای در باقیمانده آن مرا بیامرز».

برای مشاهده اعمال کامل ماه شعبان به مفاتیح نوین، نوشته آیت الله مکارم شیرازی مراجعه نمایید، التماس دعا.

منابع:

۱- الاقبال بالاعمال‌الحسنة، سید بن طاووس.

۲- زادالمعاد، علامه مجلسی.

۳- الاقبال بالاعمال‌الحسنة، سید بن طاووس.

۴- مصباح المتهجّد، شیخ طوسی؛ اقبال.

۵- بحارالانوار، علامه مجلسی،جلد ۹۵؛ اقبال.

۶- مصباح المتهجّد ؛ اقبال.

کلیه این اعمال از کتاب مفاتیح نوین، آیت الله مکارم شیرازی اقتباس شده.

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

انیس النفوس
انیس النفوس

شناخت مختصری از زندگانی امام رضا حضرت علی بن موسی‌ الرضا علیه‌ السلام در روز یازدهم ذیقعده سال ۱۴۸ هجری دیده به جهان گشودند.۱پدرشان امام کاظم و مادرش بانویی با فضیلت به نام «تُکْتَمْ» بود که پس از تولد حضرت، از طرف امام کاظم علیه‌ السلام، «طاهره» نام گرفت.۲ کنیه ایشان «ابوالحسن» و لقبشان «رضا» […]

۲۰ خرداد ۱۴۰۱
55955
بیشتر بدانید
آئین زیارت
آئین زیارت

عمریست هر از چند گاهی به زیارت قبور ائمه علیهم‌ السلام قدم می‌ گذاریم در جستجوی یک راز نهانی! امیدواریم دریچه‌ای به قلب مکدرمان گشوده شود و جلوه‌ ای آسمانی و الهی بر سینه مان حلول یابد. از سویی نفَس اولیای الهی چراغ راهی است که می‌ توان با استمداد از آن راه را از […]

۱۸ خرداد ۱۴۰۱
14082
بیشتر بدانید
سید امیر احمد، شاهچراغ
سید امیر احمد، شاهچراغ

  حضرت سيد امير احمد علیه‌ السلام ملقب به شاهچراغ و سيد السادات الاعاظم، فرزند بزرگوار امام موسی كاظم علیه‌السلام هستند. پسران امام هفتم علیه‌ السلام بنا به مشهور نوزده نفر می‌ باشند. حضرت احمد بن موسی و محمد بن موسی علیهما السلام از یک مادر که، ام احمد، خوانده می‌ شد متولد گردیدند. فضائل […]

۱۵ خرداد ۱۴۰۱
10454
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شانزده + 9 =