پایگاه علمی، فقهی و اطلاع رسانی

×
×

آسیب شناسی اخلاق اجتماعی

0
(0)
۲۶ مهر ۱۴۰۰
6021

 

آسیب شناسی اخلاق اجتماعی جامعه اسلامی و راه های برون رفت از آن بر اساس سوره بقره

نویسندگان:

سید کاظم سیدباقری، دانشیار گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

بتول ملاشفیعی، دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی کاشان

چکیده:

یکی از راه های سعادت انسان، نهادینه کردن اخلاق نیک در اجتماع است. دستورهای قرآن کریم و سنت نبوی به ویژه پس از تشکیل دولت در مدینه، در پی طراحی و مهندسی جامعه ای است که در آن اخلاق، نقش بازی می کند.

اما واقعیت تاریخی صدر اسلام بیان می کند که جامعه مدینه با آسیب های اخلاقی مواجه بوده است. لذا در قرآن کریم تلاش می شود تا در فرایندی گام به گام، روش های گذار جامعه به وضعیت مطلوب را طراحی کند. جامعه ای که بر پایه عدل، احسان، عفت، فروتنی، صدق، امانت، وفاداری، مروت، میانه روی و تعاون باشد.

اخلاق اجتماعی در سوره بقره       

بنابر قول مشهور، سوره بقره اولین سوره نازل شده در مدینه و آغازین مرحله شکل دهی جامعه دینی است. بر اساس آیات اولیه سوره بقره می توان دریافت که در مکه، مردم به سه گروه متقی، کافر و بیماردل تقسیم شدند.

متقیان در این جامعه با داشتن ویژگی های گزارش شده در آیات ابتدایی سوره بقره، پایه اصلی تحول اخلاقی جامعه مدینه هستند. مسیری که باید با حرکت مردم بر پایه میثاق های الهی شکل بگیرد تا زیرساخت اصلی این جامعه گردد.

با توجه به محتوا و غرض سوره در میابیم که این سوره در صدد رفع اولین آسیب ها در مرحله جدید از تحول جامعه اسلامی است که با شناسایی و رفع آنها می توان به رصد گام های بعدی جامعه پردازی پرداخت و ملاحظه کرد که چگونه جامعه برای ورود به گام های بعدی آماده می گردد.

هدف سوره بقره

مقصود سوره بقره را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

– تعیین شاخصه های ایمان در شرایط جدید حضور مسلمانان در مدینه

– برخورد با آسیب های اخلاق اجتماعی.

خدای متعال در این سوره، متقیان را که پایه گذار جامعه دینی صدر اسلام در یثرب شدند، با برخی از مهمترین احکام آشنا کرد و ضمن آسیب شناسی رفتار متدینان گذشته، برای پایداری بر کلیت و هویت واحد دینی و اسلامی راهنمایی کرد و درباره هر گونه نقض پیمان و تفکیک بین احکام و برخورد گزینشی با آنها هشدار داد.

در همین راستا لازم است با بررسی آسیب های اخلاق اجتماعی در جامعه اسلامی و راه های برون رفت از آن بر اساس سوره بقره، چالش های اخلاقی متناسب با پیشرفت و شکل گیری جامعه اسلامی شناسایی گردد و راهکارهای آن ارائه شود.

برای مطالعه بیشتر رجوع شود به فصلنامه علمی پژوهشی اسلام و مطالعات اجتماعی، سال هشتم، شماره ۳، زمستان ۱۳۹۹.

دانلود فایل PDF مقاله: آسیب شناسی اخلاق اجتماعی جامعه اسلامی و راه های برون رفت از آن بر اساس سوره بقره

نظرات ارزشمند شما، ما را در بهبود کیفیت مطالب یاری خواهد کرد.

این مطلب چقدر مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی یک ستاره کلیک کنید!

میانگین امتیاز 0 / 5. تعداد آرا: 0

تاکنون رأی ثبت نشده است! اولین کسی باشید که این پست را ارزیابی می کنید

اخبار مرتبط

متن

احیای جایگاه اهل بیت علیهم السلام، مهمترین دلیل قیام امام حسین علیه السلام
احیای جایگاه اهل بیت علیهم السلام، مهمترین دلیل قیام امام حسین علیه السلام

نویسنده:  مهدی روستایی  دانشگاه پیام نور چکیده: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، عاشورا به چهره نخستین خود بازگشت و مردم فقط برای امام حسین علیه السلام اشک مظلومیت نمی ریزند بلکه ستایشگر روح حماسی قیام عاشورا هستند. با این نگرش سوالات فراوانی در مورد ماهیت قیام امام حسین علیه السلام پرسیده می شود که یکی […]

۱۳ آذر ۱۴۰۰
483
بیشتر بدانید
ماهیت لذت ازمنظر علامه مصباح
ماهیت لذت ازمنظر علامه مصباح

  ماهیت شناسی لذت و جایگاه آن در اخلاق اسلامی از منظر استاد مصباح یزدی نویسنده: روح الله شهریاری، دانشجوی دکترای گرایش اخلاق، دانشگاه معارف اسلامی قم چکیده: مسئله لذت و درد از جمله دغدغه های دیرین بسیاری از اندیشمندان بوده است. در طول تاریخ اندیشه های اخلاقی، مباحث مهمی در این باره انجام شده […]

۲۷ مهر ۱۴۰۰
5589
بیشتر بدانید
مدیر انقلابی از منظر رهبری
مدیر انقلابی از منظر رهبری

  شناسایی مولفه های مدیران انقلابی در سازمان از دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) نویسندگان: میلاد فخرایی، دانش آموخته مقطع دکترای مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج کیومرث احمدی، استاد مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور تهران فرزاد زندی، استادیار روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قروه چکیده: ارزش ها، موضوع مهمی در مدیریت و زیربنای […]

۲۱ مهر ۱۴۰۰
4169
بیشتر بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 × سه =